]> A Transcription of John in Codex Colbertinus Created byThe Verbum Project P.H. Burton J. Balserak H.A.G. Houghton D.C. Parker The Arts and Humanities Research Council The Institute for Textual Scholarship and Electronic Editing Version 1.0, last updated 2.2.2011 The Institute for Textual Scholarship and Electronic Editing University of Birmingham 2.2.2011

This file is available for download from the e-papers section of the University of Birmingham Research Archive (UBIRA) www.ubira.bham.ac.uk

Available for noncommercial re-use provided attribution is made to the original creators and the subsequent derivative is licensed as ShareAlike (Creative Commons by-nc-sa)

 France Paris Bibliothèque Nationale de France lat. 254 Codex Colbertinus 6 Xc c Quattuor Euangelia Four Gospels Latin Parchment

In two columns.

Written in minuscule.

Black and red ink

 Southern France Twelfth century Black and white photographs in ITSEE, supplied by Vetus Latina-Institut. Greyscale scanned microfilm digital images on CD in ITSEE supplied by BNF.

This transcription was made by the Verbum Project as part of an online and printed edition of the Old Latin versions of John between 2003 and 2010.

This transcription covers ff. 67r-82v.

This manuscript has many abbreviations. It has chapter numbers and an initial list of capitula (Type I).

The transcription includes foliation, lineation, rubrication and all punctuation. Most abbreviations have been silently expanded. The initial transcription file was a plain text file for use with COLLATE. Further information about the procedures followed may be found in the electronic edition at http://www.iohannes.com/vetuslatina/

The file was converted to XML according to the IGNTP guidelines for New Testament manuscripts, version 1.1 (a subset of the TEI P5). A link to these guidelines may be found on the 'Resources' page at www.igntp.org (and also on www.ubira.bham.ac.uk).

 Transcription converted to the TEI XML schema and corrected for parsing by HH
The prologue to John "Hic est iohannes euangelista, unus ex discipulis dei" is written in the first column of this page. The prologue finishes on line 6, and the capitula begin on line 8. EXPLICITPROLOGUS.
Incipiu&nbar;tcapitula. IIoh&nbar;stestimoniu&nbar;perhibetxp&nbar;odicens. nonsu&nbar;dignuscorrigia&nbar;calciamentieiussoluere. IIItemioh&nbar;sdicitdeihu.ecceagnusdiquitollitpeccatummundi. IIIEtostenditihsdcp&nbar;lissuisubimaneret. etsecutisunteu&nbar;. IIIIUbiihsdeaquauinu&nbar;feciti&nbar;canagalile&ecaud;. VEteiecitihsdete&nbar;ploomnesuendentes: etdixit.domusorationisestdomuspatrismei. VIQuinonrenatusfueritdenuoexaqua&et; spu:nonintrabiti&nbar;regnu&nbar;di. VIIUbibaptizatihs.&et7;dixitioh&nbar;sdcip&nbar;lis nonsumegoxps. VIIIUbisecessitihsaiudea.&et7;ueniti&nbar;samaria&nbar;.The second clause seems to have been added as an afterthought, and the word 'samariam' appears in blank space on the line above. VIIIISedenssuperputeu&nbar;ihsmuliere&nbar;sa‐ maritana&nbar;petitbibere.&et7;dicitdiscipulis. aliilaborauerunt.&et7;uosOMinlaboresipsorumi&nbar;troistis. XOmnisproph&et7;asinehonoreesti&nbar;patriasua. etfiliumregissanauit. XIInporticusalomonisadnatatoria&nbar; piscina&nbar;abi&nbar;firmitatehomine&nbar;annorum .xxxuiii.sanauit. XIIDequinquepanibusordei.&et7;duobuspiscibus i&nbar;quinquemiliauirorum.&et7;uolebanteum tenererege&nbar;&et;fugit.&et;ubiuenit addcp&nbar;losambula&nbar;ssupermare.&et7;dixit egosu&nbar;panisuit&ecaud;. XIIICumaliquidedcp&nbar;lisabire&nbar;tretro: dixitihspetro.nu&nbar;quid&et;uosuultisire? XIIIIEtdixeruntadihmfratreseius.uadehi&nbar;c i&nbar;iudea&nbar;.&et7;dixitihs.noliteiudicare secundumfacie&nbar;.queritisme.&et7;ubiego sum:nonpotestisuenireuos. XVQuisititueniatetbibatsicutscriptu&nbar;est. XVIEtadducu&nbar;tadihmmuliere&nbar;depre‐ hensami&nbar;m&ecaud;cationeutea&nbar;adiuuaret. XVIIEtdixitihsiudeis.cu&nbar;exaltaueritis filiu&nbar;hominis.cognoscetisquoniamegosu&nbar;. XVIIIDec&ecaud;coanatiuitatecuiliniuit oculosluto.&et7;dixit.uadei&nbar;syloa&nbar;.&et7;lauit &et;uidit.ettumultuatisuntpharisei. XVIIIIEgosumpastorbonus.quiponoani&nbar;am mea&nbar;prouobis. XXDixeruntpharisei.situesxpsdicnobis. &et;lapidauerunteu&nbar;propteruerbu&nbar;. XXIUbilazaru&nbar;quartadiesuscitauitamortuis.This word is completed in blank space on the line above. 22Etaccepitmariaunguentu&nbar;.&et;unxit pedesihu.&et7;phariseiuoleba&nbar;tocciderelazaru&nbar;. XXIIIEtturb&ecaud;acceperuntflorespalmaru&nbar;. etdiceba&nbar;tosanna.&et;dicebatihs.qui amatani&nbar;amsua&nbar;perdetea&nbar;. XXIIIICu&nbar;multasignafecissetihs:dice‐ bat.egoluxi&nbar;hu&nbar;cmundu&nbar;ueni. XXVUbiihspedesdiscipulorumlauit. XXVIEtcu&nbar;exiretiudasuttraderetihm: dixiteiihs.quodfacis:faccelerius. XXVIIEtcu&nbar;dicitihsdiscipulissuis.diligite uosi&nbar;uice&nbar;.&et7;petrodicit.egosu&nbar;uia&et7;ueritas. XXVIIISidiligitisme&et;preceptameacusto‐ dite.&et7;rogabopatre&nbar;.&et7;mittituobis spmueritatis. XXVIIIIUbidixit.egosu&nbar;uitisuera.&et7;pater meusagricola.simedilexissetis.gau‐ deretisquoniamuadoadpatre&nbar;. XXXUeniethora.utquiuosocciderit.putet seobsequiumdofacere.&et7;dicit.tristicia&nbar; habebitis.etseduidebouos.etiterum gaudebitcoruestrum. XXXIEteleuatisoculisihsdixit.pater clarificafiliu&nbar;tuu&nbar;. XXXIIPatersc&nbar;eseruaeosi&nbar;nomi&nbar;etuo.id&est;dcp&nbar;losdi.The gloss is added in blank space on the line above. XXXIIIEtduxeruntihmadanna&nbar;.&et7;ad caipha&nbar;.&et7;adpilatu&nbar;. XXXIIIIUbidecrucedixitihsdiscipulo que&nbar;diligebat.&et;ubidubitabattho‐ mas.&et7;iterumapparuit.&et7;i&nbar;crepabateu&nbar;. XXXVEtcu&nbar;terciomanifestaretihsse discipulis:aitpetroter.pasceoues meas.&et7;sequereme.Expliciuntcapitula. The rest of the column is occupied by a portrait of the Evangelist. Iohannem
NI‐ PRINCIPIO ERATUERBUM.Etuerbum eratapuddm.&Et;dseratuerbu&nbar;. Hoceratinprincipio:apuddm. Omniaperipsumfactasunt:&et; sineipsofactumestnichil. Quodfactumest:inipsouitaest. &Et;uitaeratluxhominu&nbar;.etlux intenebrislucet.ettenebr&ecaud;ea&nbar; no&nbar;comprehenderunt.Fuithomo missusado:cuinomeneratio&nbar;hs. Hicuenitintestimonium.ut testimoniumperhiberetdelumi‐ ne:utomnescrederentperillum. No&nbar;eratillelux:seduttestimoniu&nbar; perhiberetdelumine.Eratlux uera:quaeilluminatomne&nbar;ho‐ minemueniente&nbar;inhuncmundu&nbar;. Inmundoerat:etmundusperipsu&nbar; factusest:etmunduseu&nbar;no&nbar;cognouit. Inpropriauenit:etsuieu&nbar;nonreceperunt. Quotquotautemreceperunteu&nbar;:dediteis potestate&nbar;filiosdifieri:hisqui creduntinnomineeius.Quinonexsangui‐ nibus.nequeexuoluntatecarnis. nequeexuoluntateuiri:sedex donatisunt.Etuerbu&nbar;carofactu&nbar; est:ethabitauitinnobis.&Et;uidimus gloriameius:gloriamquasiunigeniti apatre.Plenu&nbar;gratiaetueritate: Io&nbar;hstestimonium·I · perhibetdeipso.etclamatdicens. Hicestdequodixi.quipostmeuenit uirquiantemefactusest:quia priormeerat.Etdepleni‐ tudineeiusnosomnesaccepimus. gratiamprogratia.Quialexpermoy‐ sendataest:gratiaautem&et;ueritas perihmxpmfactaest.Deum nemouiditu&nbar;quam.nisiunigenitus filiusquiestinpatre:ipseenarrauit nobis.Ethocesttestimoniu&nbar; io&nbar;his.quandomiseruntadeu&nbar;iudei abierosolymissacerdoteset leuitas.utinterrogarenteu&nbar;tu quises. Secundum Etconfessusest:&et;nonnegauit. &et;confessusest:quianonsumegoxps. Etinterrogaueruntiterum.Quidergo? Heliasestu?&Et;dixit.Nonsum. Quidergo?Prophetaestu?&Et;respondit Nonsum.Responderuntei.Dicergo nobis.quisestu:utresponsum demushisquimiseruntnos.Quid dicisdeteipso?&Et;ait.Egosu&nbar; uoxclamantisindeserto: parateuia&nbar;dni.sicutdixitysaias propheta.Etquimissifuerant: erantexphariseis.&Et;interroga‐ uerunteu&nbar;dicentes.Quidergobapti‐ zas.situnonesxps.nequehelias. nequepropheta?Responditeisio&nbar;hs dicens.Egoquidemaquabaptizo: mediusautemuestrumstetitque&nbar;uos nescitis.Ipseestquipostmeuenturus est:quiantemefactusest:cuiusegonon sumdignusutsolua&nbar;eiuscorrigia&nbar; calciamenti.H&ecaud;cinbethania factasunttransiordanen:ubierat io&nbar;hsbaptizans.·II · Alteradieuidetio&nbar;hsihm ueniente&nbar;adse:etait.Ecce agnusdi.eccequitollitpeccatu&nbar; mundi.Hicestdequodixi. Postmeuenituirquiantemefactus est:quiapriormeerat:&et;egones‐ ciebameu&nbar;.Sedutmanifestaretur is&nbar;rl:proptereaueniegoinaquabapti‐ zans.Ettestimoniumperhi‐ buitio&nbar;hsdicens.Quiauidispm descendentemquasicolumba&nbar;dec&ecaud;lo. etmansitsupereum.etegonescieba&nbar; eu&nbar;.Sedquimisitmebaptizarein aqua:illemichidixit.Superquemuideris spmdescendente&nbar;.etmanentem supereu&nbar;:hicestquibaptizatinspu sco. Etegouidi.ettestimoniu&nbar;perhi‐ bui:quiahicestfiliusdi.Altera dieiterumstabatio&nbar;hs:etex dc&nbar;pliseiusduo.&Et;respiciensihm ambulante&nbar;:dicit.Ecceagnusdi. &Et;audierunteu&nbar;duodc&nbar;pliloquente&nbar;: etsecutisuntihm.·III · Conuersusautemihsetuidenseos sequentes:diciteis.Quidqueritis? Quidixeruntei.Rabbi.quodinterpretatur magister.ubihabitas?Diciteis. Ueniteetuidete.Ueneruntetuiderunt ubimaneret:&et;apudeummanserunt dieillo.Horaautemeratquasidecima. Eratautemandreasfratersimonispetri. unusexduobusquiaudieruntabio&nbar;he: etsecutifueranteu&nbar;.Inuenit hicprimu&nbar;fratremsuu&nbar;simone&nbar;. etdicitei.Inuenimusmessiam. quodestinterpretatu&nbar;xps.Etadduxit eu&nbar;adihm.Intuitusautemeumihs: dixit.Tuessimonfiliusiona? tuuocaberiscefas:quodinterpretatur petrus.Incrastinumuoluit exireingalilea&nbar;.etinuenitphi‐ lippu&nbar;.etdiciteiihs.Sequereme. Eratautemphilippusabetsaida ciuitateandre&ecaud;etPetri.Inue‐ nitphilippusnathanael:etdicit ei.Quemscripsitmoysesin lege&et;prophet&ecaud;:inuenimusihm. filiu&nbar;iosephanazaret.&Et;dixit einathanael.Anazaretpotest aliquidboniesse.Diciteiphilippus. Ueni.etuide.Uiditihsnatha‐ naelueniente&nbar;adse:etdicit deeo.Ecceuereis&nbar;rlita:inquo dolusnonest.Diciteinathanael. Undemenosti?Responditihs &et;dixitei.Priusquamtephilippus Iohannem uocaretcu&nbar;essessubficu: uidite.Responditnathanael: &et;ait.Rabbi:tuesfiliusdi. tuesrexis&nbar;rl.Responditihs:et dixitilli.Quiadixitibi.uidite subficucredis:maiushisuidebis. &Et;diciteis.Amenamendicouobis.uide‐ bitisc&ecaud;lu&nbar;apertu&nbar;.&et;angelosdiascen‐ dentesetdescendentessuperfiliu&nbar;hominis.
Etdietercianupti&ecaud;·IIII · fact&ecaud;suntinchanagalile&ecaud;:eterat materihuibi.Uocatusestautem&et;ihs etdc&nbar;plieius:adnuptias.&Et;defi‐ cienteuino:dicitmaterihuadeu&nbar;. Uinumnonhabent.&Et;diciteiihs.Quidmichi &et;tibiestmulier?Nondu&nbar;uenithora mea.Dicitmatereiusministris.Quod‐ cu&nbar;quedixerituobisfacite.Erant autemibilapide&ecaud;hydri&ecaud;sexposi‐ t&ecaud;secundumpurificatione&nbar;iudeorum. capientessingul&ecaud;metretasbinas uelternas.Diciteisihs.Implete hydriasaqua.&Et;impleuerunteasusque adsummu&nbar;.&Et;diciteiihs.Haurite nunc:etfertearchitriclino.&Et;tulerunt. Utautemgustauitarchitriclinusaqua&nbar; uinu&nbar;facta&nbar;.&et;nonsciebatundeesset. ministriaute&nbar;sciebantquihauriebant aquam:uocatsponsu&nbar;architriclinus: &et;dicitei.Omnishomoprimumbonu&nbar; uinu&nbar;ponit.&et;cuminebriatifue‐ rintconuiu&ecaud;:tuncidquoddeteriusest. Tuseruastibonu&nbar;uinu&nbar;usquead‐ huc.Hocfecitinitiu&nbar;signorumihs inchanagalile&ecaud;.&et;manifestauit gloriamsua&nbar;.&Et;credideruntineu&nbar;: dc&nbar;plieius.Posthocdescendit capharnau&nbar;ipse&et;matereius&et; fratres.&et;dc&nbar;plieius.etibimanserunt nonmultisdiebus.·V · Etpropeeratpaschaiudeorum etascenditierosolyma&nbar;ihs.Et inuenitintemplouendentesboues &et;oues&et;columbas.etnummularios sedentes.&Et;cu&nbar;fecissetquasi flagellu&nbar;defuniculis:omneseiecit detemplo.ouesquoque&et;boues.et nummulariorumeffudit&ecaud;s.&et;mensas subuertit.Ethisquicolumbasuen‐ debantdixit.Auferteistahinc. nolitefaceredomu&nbar;patrismei domu&nbar;negociationis.Recorda‐ tiuerosuntdc&nbar;plieius:quiascriptumest. Zelusdomustu&ecaud;comeditme.Res‐ ponderuntergoiudei:etdixeruntei. Quodsignumostendisnobis.quiah&ecaud;c facis?Responditihsetdixiteis. Soluitehoctemplum:etintribusdiebus excitaboillud.Dixeruntergoiudei. Quadraginta&et;sexannisedificatu&nbar;est templu&nbar;hoc:&et;tutribusdiebusexcitabis illud?Illeautemdicebatdetemplo corporissui.Cumergoresurrexisset amortuis:recordatisuntdc&nbar;plieius. quiahocdicebat.&Et;credideruntscriptur&ecaud; etsermonique&nbar;dixitihs:cu&nbar;essetautem ierosolymisinpaschaindiefesto: multicredideruntinnomineeius. uidentessignaeiusquaefaciebat. Ipseautemihsnoncredebatsemet ipsumeis.eoquodipsenosset omnes.etquiaopuseinoneratut quistestimoniu&nbar;perhiberetdehomine.
Erataute&nbar;homoex·VI · phariseisnicodemusnomineprinceps iudeorum.Hicuenitadeu&nbar;nocte: &et;dixitei.Rabbi:scimusquiaado uenistimagister.Nemoenimpotest h&ecaud;csignafacerequaetufacis:nisi fueritdnscumeo.Responditihs: Secundum etdixitei.Amenamendicotibi.nisiquis natusfueritdenuo:nonpotest uidereregnu&nbar;di.Dicitaute&nbar;nico‐ demus.Quomodopotesthomonasci. cu&nbar;sitsenex?Nu&nbar;quidpotest inuentre&nbar;matrissu&ecaud;iteratoin‐ troire.etnasci?Responditihs. Amenamendicotibi.nisiquisrenatusfuerit exaqua&et;spu:nonpotestintroire inregnu&nbar;di.Quodnatu&nbar;estexcar‐ necaroest:etquodnatumestex spuspsest.Nonmirerisquia dixitibi.oportetuosnasci denuo.spsubiuultspirat. &et;uocemeiusaudis.sedno&nbar;scis undeueniat&et;quouadat.Sic estomnisquinatusestexspu.Respondit nicodemus.&et;dixitei.Quomodo possunth&ecaud;cfieri?Responditihs etdixitei.Tuesmagisterin is&nbar;rl.eth&ecaud;cignoras?Amenamen dicotibi.quiaquodscimusloquimur. etquoduidemustestamur:et testimoniu&nbar;nostrumnonaccipitis. Siterrenadixiuobisetnoncreditis. quomodosidixerouobisc&ecaud;lestiacrede‐ tis?Etnemoascenditinc&ecaud;lum: nisiquidescenditdec&ecaud;lofiliushominis quiestinc&ecaud;lo.&Et;sicutmoyses exaltauitserpente&nbar;indeserto: itaexaltarioportet filiu&nbar;hominis.utomnisqui creditinipsononpereat:sedhabeat uitam&ecaud;terna&nbar;.Sicenimdilexitds mundu&nbar;.utfiliu&nbar;suu&nbar;unige‐ nitumdaret:utomnisquicredidit ineu&nbar;nonpereat.sedhabeatuita&nbar;&ecaud;terna&nbar;. Nonenimmisitdsfiliu&nbar;suu&nbar;inmun‐ dum.utiudicetmundu&nbar;:sed utsalueturmundusperipsu&nbar;.Qui creditineu&nbar;:noniudicatur.Quiautem noncredit:ia&nbar;iudicatusest.quiano&nbar; crediditinnomineunigenitifilii di.Hocestautemquialuxuenitin mundu&nbar;.&et;dilexerunthomines magistenebrasquamluce&nbar;.Erantenim eorummalaopera.Omnisenimquimale agit:oditlucem.utnonarceantur operaeius.Quiautemfacitueritate&nbar;. uenitadluce&nbar;.utmanifestentur eiusoperaquiaindosuntfacta.VII· Posth&ecaud;cuenitihsetdc&nbar;plieius iniudeamterram.etillicdemora‐ baturcu&nbar;eis:&et;baptizabat. Eratautemetio&nbar;hsbaptizans in&ecaud;noniuxtasalim:quiaaqu&ecaud; mult&ecaud;erantillic.&Et;adueniebant. etbaptizabantur.Nondumenim missusfueratincarcere&nbar;io&nbar;hs. Factaestergoquestioexdc&nbar;plis io&nbar;hiscumiudeisdepurifi‐ catione.&Et;ueneruntadiohannem.et dixeruntei.Rabbiquierattecu&nbar; transiordanen.cuitutestimo‐ niu&nbar;perhibuisti:eccehicbapti‐ zat.etomnesueniuntadeu&nbar;. Responditio&nbar;hs&et;dixit.No&nbar;potest homoaccipereexsequicquam: nisifueriteidatu&nbar;dec&ecaud;lo.Ipsi uosmichitestimoniumperhibetis. quoddixeri&nbar;egononsumxps:sed quiamissussumanteillum. Quihabetsponsamsponsusest. Amicusautemsponsiquistat&et; auditeu&nbar;.gaudiogaudetpropter uoce&nbar;sponsi.Hocergogaudiu&nbar; meumimpletumest.Illu&nbar;opor‐ tetcrescere:meautemminui. Quidesursumuenit:super omnesest.Quiestdeterra:deterraest. Iohannem etdeterraloquitur.Quidec&ecaud;loue‐ nit:supraomnesest.etquoduiditet audiuithoctestatur.ettestimo‐ niu&nbar;eiusnemoaccipit.Quiaccipit eiustestimoniu&nbar;:signauitquiads ueraxest.Quemenimmisitds.uerba diloquitur.Nonenimadmensuram dsdatspm.Paterdiligitfiliu&nbar;. etomniadeditinsinueius. Quicreditinfilium:habet uita&nbar;&ecaud;terna&nbar;.Quiautemincredulusest filio:nonuidebituita&nbar;.sediradi manetsupereu&nbar;.
VIII· Utergocognouitihsquiaaudierunt pharisei.quiaihspluresdc&nbar;plos facit&et;baptizatquamio&nbar;hs:quamquam ihsnonbaptizaretseddc&nbar;plieius: Reliquitiudeam.etabiit iterumingalilea&nbar;.Oportebat autemeumtransirepersamaria&nbar;. Uenitergoinciuitate&nbar;samari&ecaud; quaedicitursychar:iuxtapredium quoddeditiacobiosephfilio suo.Eratautemibifonsiacob. Ih&nbar;sergofatigatusexVIIII· itinere:sedebatsicsuperfonte&nbar;. Horaeratquasisexta.Uenitmu‐ lierdesamariahaurireaquam. Diciteiihs.Damichibibere.Dc&nbar;plienim eiusabiera&nbar;tinciuitate&nbar;utcibos emere&nbar;t.Dicitergoeimulierilla samaritana.Quomodotuiudeus cu&nbar;sis.bibereameposcis.quae summuliersamaritana? Nonenimcoutunturiudaeisamaritanis. Responditihs&et;dixiteiSiscires donu&nbar;di.etquisestquidicittibi damichibibere:tuforsitanpetis‐ sesabeo.etdedissettibiaquamuiua&nbar; Diciteimulier.Dn&nbar;enequeinquo haurirehabes.etputeusaltusest. Undeergohabesaquamuiua&nbar;?Nu&nbar;quidtu maiorespatrenostroiacobqui deditnobisputeu&nbar;.etipseexeo bibitetfiliieius.etpecoraeius.Res‐ ponditihs:&et;dixitei.Omnisqui bibitexaquahac:sitietiterum. Quiaute&nbar;biberitexaquaquamdaboei: nonsitietin&ecaud;ternu&nbar;.Sedaquaquam daboei:fietineofonsaquae salientisinuita&nbar;&ecaud;terna&nbar;.Dicitad eu&nbar;mulier.Dominedamichiaquam ha&nbar;c:utnonsitia&nbar;.nequeueniam huchaurire.Diciteiihs.Uade uocauiru&nbar;tuu&nbar;:etuenihuc. Responditmulier:etdixit.Non habeouiru&nbar;.Diciteiihs.Bene dixistiquianonhabesuiru&nbar;.quinque enimuiroshabuisti.etnuncquem habesnonesttuusuir.Hocuere dixisti.Diciteimulier.Dn&nbar;e uideoquiaprophetaestu.Patres nostriinmontehocadorauerunt. &et;uosdicitisquiaierosolymisest locus.ubiadorareoportet. Diciteiihs.Muliercredemichi.quia ueniethoraquandonequeinmo&nbar;te hoc.nequeierosolymisadorabitis patre&nbar;.Uosadoratisquodnescitis. nosadoramusquodscimus.quiasalus exiudeisest.Seduenithora &et;nuncest:quandoueriadoratores adorabuntpatre&nbar;inspu&et;ueri‐ tate.Nam&et;patertalesquerit: quiadore&nbar;teu&nbar;.spsestds.&Et;eos quiadora&nbar;teu&nbar;:inspu&et;ueritate oportetadorare.Dicitadeum mulier.Scioquiamessiasuenit quidiciturxps.Cu&nbar;ergoueneritille: nobisannunciabitomnia.Dicit Secundum eiihs.Egosumquiloquortecu&nbar;. Etcontinuoueneruntdc&nbar;plieius:et mirabanturquiacu&nbar;muliere loquebatur.Nemotamendixit. quidquerisautquidloqueriscu&nbar; ea.Reliquitergohydria&nbar;suam mulier.etabiitinciuitate&nbar;.et dicitillishominibus.Uenite. uidetehomine&nbar;.quidixitmichiomnia qu&ecaud;cu&nbar;quefeci.Nu&nbar;quidipseestxps? Exieruntdeciuitate.etuenie‐ ba&nbar;tadeu&nbar;.Interearogaba&nbar;teu&nbar; dc&nbar;plidicentes.Rabbimandu‐ ca.Illeautemdixiteis.egocibu&nbar; habeomanducarequemuos nescitis.Diceba&nbar;tergodc&nbar;plieiusad inuicem.Nu&nbar;quidaliquisattulit eimanducare?Diciteiihs. Meuscibusestutfacia&nbar;uoluntatemeius quimisitme.utperficia&nbar;opuseius. Nonneuosdicitisquodadhucquatuor mensessunt.etmessisuenit?Ecce dicouobis.Leuateoculosuestros. etuideteregionesquiaalb&ecaud;sunt ia&nbar;admessem.&Et;quimetit: mercede&nbar;accipit.etcongregat fructu&nbar;inuita&nbar;&ecaud;terna&nbar;.Ut&et;qui seminatsimulgaudeat:et quimetit.Inhocenimestuerbu&nbar;ueru&nbar;. quiaaliusestquiseminat:etaliusestqui metit.Egomisiuosmetere: quoduosnonlaborastis.Aliila‐ borauerunt:&et;uosinlaboreseorum introistis.Exciuitateautem illamulticredideruntineu&nbar;sama‐ ritanorumpropteruerbummulieris testimoniu&nbar;perhibentis.quiadixit michiomniaquaecu&nbar;quefeci.Cu&nbar;uenissent ergoadeu&nbar;samaritani:rogauerunt eu&nbar;utibimaneret.&Et;mansit ibiduosdies.&Et;multoplures credideruntproptersermone&nbar;eius. &Et;mulieridiceba&nbar;t.quiaia&nbar;nonproptertua&nbar; loquela&nbar;credimus.Ipsienimaudi‐ uimus.quiahicestuerepropheta:et saluatormundi.·X · Postduosautemdiesexiitinde: etfuitingalilea.Ipseeni&nbar; ihstestimoniu&nbar;perhibuit:quia prophetainsuapatriahonorem no&nbar;habet.Cumergouenissetinga‐ lilea&nbar;:exceperunteu&nbar;galilei. cu&nbar;omniauidissentqu&ecaud;fecerat ierosolymisindiefesto.Ipsienim uenera&nbar;taddiemfestu&nbar;.Uenit ergoiteruminchanagalile&ecaud;:ubi fecitaqua&nbar;uinu&nbar;.Eterat quida&nbar;reguluscuiusfiliusinfir‐ mabaturcapharnau&nbar;.Hiccu&nbar; audissetquiaihsaduenireta iudeaingalilea&nbar;:abiitadeu&nbar;. utetThe first hand wrote 'ut', then cancelled the 'u' and changed the 't' into an 'e'.rogabateu&nbar;utdescenderet etsaluaretfiliu&nbar;eius.Incipiebat eni&nbar;mori.Dixitergoihsadeu&nbar;.Nisi signaetprodigiauideritis:no&nbar; creditis.Dicitadeu&nbar;regulus. Dn&nbar;edescendepriusquammoriaturfilius meus.Diciteiihs.Uade.filiustuus uiuit.Credidithomoser‐ monique&nbar;dixiteiihs:etibat. Ia&nbar;autemeodescendente:seruioc‐ curreruntei.etnunciaueruntdi‐ centes.quiafiliuseiusuiueret. Interrogabatergohora&nbar;abeis.in quameliushabuerit.&Et;dixerunt ei.quiaherihoraterciareliquit eu&nbar;febris.Cognouitergopater quiaillahoraeratinquadixitilliihs filiustuusuiuit:&et;credidit ipse&et;domuseiustota.Hociterum Iohannem secundumsignu&nbar;fecitihs:cumuenisset aiudeaingalileam.
XI· Posth&ecaud;ceratdiesfestusiudeorum: etascenditihsierosolymis.Est autemierosolymissuperprobaticapisci‐ na.quaecognominaturhebreicebeth‐ saida.quinqueporticushabens.Inhis iacebatmultitudomagnalanguen‐ tiu&nbar;.cecorum.claudorum.aridorum.ex‐ pectantiu&nbar;aqu&ecaud;motu&nbar;.At this point, there is a sort of bracket-marking in the text. Another occurs immediately before the beginning of verse 5, and there is a marking in the margin consisting of a capital N with a dot in the lower portion. Angelusautem dnisecundumtempusdescendebatinpiscina&nbar;. etmouebaturaqua.&Et;quipriordescendis‐ setinpiscina&nbar;postmotione&nbar;aquae:sanus fiebataquacu&nbar;quedetinebaturinfirmitate. Eratautemquidamhomoibi.xxxuiii. annoshabensininfirmitatesua.Hunc cu&nbar;uidissetihsiacente&nbar;.etcognouis‐ setquiamultu&nbar;ia&nbar;tempushabet:dicitei. Uissanusfieri?Responditeilanguidus. Dn&nbar;ehomine&nbar;nonhabeo.utcu&nbar;turbata fueritaquamittatmeinpiscinam. Du&nbar;uenioenimego.aliusantemedescendit. Diciteiihs.Surgetollegrabatu&nbar;tuu&nbar; etambula.Etstati&nbar;sanusfactusest homo.&Et;sustulitgrabatumsuu&nbar;: etambulabat.Eratautemsabbatumin illodie.Diceba&nbar;tiudeiilliquisanus fuerat.Sabbatumest.nonlicettibi tolleregrabatumtuu&nbar;.Respondit eis.Quimefecitsanu&nbar;:illemichidixit. Tollegrabatu&nbar;tuu&nbar;:&et;ambula.In‐ terrogaueruntergoeum.Quisestille homoquidixittibi.tollegrabatu&nbar;tuu&nbar; &et;ambula?Isautemquisanusfuerat effectus.nesciebatquisesset.ihseni&nbar; declinauitaturbaconstitutain loco.Posteainueniteu&nbar;ihsinte&nbar;plo. &et;dixitilli.Eccesanusfactuses.ia&nbar; nolipeccare.nedeteriustibialiquid contingat.Abiitillehomo.et nunciauitiudeisquiaihsessetquifecit eu&nbar;sanu&nbar;.Proptereapersequebanturiudei ihm:quiah&ecaud;cfaciebatinsabbato. ihsautemresponditeis.Patermeususquemodo operatur:&et;egooperor.Proptereaergomagis querebanteu&nbar;iudeiinterficere.quianon solumsoluebatsabbatum.sed&et;patre&nbar; suu&nbar;dicebatdm.&ecaud;qualemsefacie&nbar;s do.Responditihsetdixiteis.Amenamen dicouobis.nonpotestfiliusfacerease quicquam.nisiquoduideritpatre&nbar;faciente&nbar;. Qu&ecaud;cu&nbar;queenimillefecerit:h&ecaud;cetfilius similiterfacit.Paterenimdiligitfiliu&nbar;:et omniademonstrateiqu&ecaud;ipsefacit. &et;maiorahisdemonstrabiteiopera utuosmiremini.Sicutenimpater suscitatmortuosetuiuificat: sic&et;filiusquosuultuiuificat.Neque enimpateriudicatque&nbar;quam.sediudicium omnededitfilio.utomneshonorifice&nbar;t filiu&nbar;.sicuthonorifica&nbar;tpatre&nbar;.Qui nonhonorificatfiliu&nbar;:nonhonorificat patre&nbar;quimisitillu&nbar;.Amenamendicouobis. quiaquiuerbummeumaudit.etcrediteiqui misitme:habetuita&nbar;&ecaud;terna&nbar;.Etin iudiciu&nbar;nonuenit:sedtransitamorte inuita&nbar;.Amenamendicouobis.quiauenit hora&et;nuncest:quandomortuiaudiu&nbar;t uoce&nbar;filiidei.&et;quiaudieri&nbar;tuiue&nbar;t. Sicutenimpaterhabetuita&nbar;insemetipso:sic deditetfiliouitamhabereinsemetipso. &Et;potestate&nbar;dediteiiudiciumfacere: quiafiliushominisest.Nolitemirarihoc: quiauenithorainquaomnesquiinmonu‐ mentissuntaudientuoce&nbar;eius&et;procident. Quibonaegerunt:inresurrectione&nbar;uit&ecaud;: quiueromalaegerunt:inresurrectionem iudicii.No&nbar;possu&nbar;egoameipso facerequicquam.sicutaudioiudico. etiudiciummeumiustumest. Secundum Quianonquerouoluntate&nbar;mea&nbar;. seduoluntate&nbar;eiusquimisitmepatris. Siegotestimoniu&nbar;perhibeode me:testimoniu&nbar;meumnonestueru&nbar;. Aliusestquitestimoniumperhibetde me.&Et;scioquiaueru&nbar;esttestimo‐ niumdeme.Uosmisistisad io&nbar;hm.ettestimoniu&nbar;perhibuitue‐ ritati.egoautemnonabhomine testimoniumaccipio.sedh&ecaud;cdico utuossaluisitis.Illeerat lucernaardensetlucens.uos autemuoluistisexultareadhora&nbar; inluceeius.Egoautemhabeotestimo‐ niu&nbar;maiusio&nbar;he.Operaenimqu&ecaud;dedit michipaterutperficiamea.ipsaopera quaeegofaciotestimoniu&nbar;perhibent demequiapatermemisit.Etqui misitmepater.ipsetestimonium perhibetdeme.Nequeuocemeius u&nbar;quamaudistis.nequespeciemeius uidistis.Etuerbumeiusnonhabetis inuobismanens.quiaque&nbar;misitille huicuosnoncreditis.Scrutamini scripturas.quiauosputatisinipsis uita&nbar;&ecaud;terna&nbar;habere.&Et;ill&ecaud;sunt quaetestimoniu&nbar;perhibentdeme. etnonuultisuenireadmeut uita&nbar;habeatis.Claritate&nbar;ab hominibusnonaccipio.sedcognoui uosquiadilectione&nbar;dinonhabetis inuobis.Egoueniinnominepatrismei: etnonaccipitisme.Sialiusuenerit innominesuo:illumaccipietis.Quomodo potestisuoscredere.quigloriam abinuice&nbar;accipitis.etgloria&nbar;quae asoloestdeononqueritis.Nolite putarequiaaccusaturussimuos apudpatre&nbar;.Estquiaccusetuos: moysesinquouossperatis.Sienimcrederetis moysi:crederetisforsitan&et;michi. Demeenimillescripsit.Siautemillius litterisnoncreditis.quomodouerbismeis credetis?
·XII · Posth&ecaud;cabiitihstransmare galile&ecaud;quodestthiberiadis:sequebatur autemeummultitudomagna.quia uideba&nbar;tsignaquaefaciebatsuper hisquiinfirmaba&nbar;tur.Subiitergo inmonte&nbar;ihs:etibisedebat cu&nbar;dc&nbar;plissuis.Erataute&nbar; proximumpascha:diesfestus iudeorum.Cu&nbar;subleuassetergo oculosihs:&et;uidissetquiamulti‐ tudomaximauenitadeu&nbar;: dicitadphilippu&nbar;.Undeememus panes.utmanduce&nbar;thi?Hoc autemdicebatte&nbar;pta&nbar;seu&nbar;.Ipseenim sciebatquidessetfacturus.Respondit eiphilippus.Ducentorumdenariorum panesnonsufficiu&nbar;teis:utunusquisque modicu&nbar;quidaccipiat.Diciteiunus exdc&nbar;pliseiusandreasfratersimonis petri.Estpuerunushicquihabet quinquepanesordeacios&et;duos pisces.Sedh&ecaud;cquidsuntintertantos? Dixitergoihs.Facitehominesdiscumbere. Eratautemf&ecaud;numinloco.Discubuerunt ergouiri.numeroquasiquinquemilia. Accepitergopanesihs:&et;cu&nbar;gratias egisset.distribuitdiscumbentibus. Similiter&et;expiscibusquantumuoleba&nbar;t. Utautemimpletisunt:dixitdc&nbar;plissuis. Colligitequaesuperaueruntfragmenta: nepereant.Collegeruntergo&et;impleuerunt .xii.cophinosfragmentorumex quinquepanibushordiaciisqu&ecaud; superfuerunthisquimanducauera&nbar;t. Illiergohominescumuidissentquod feceratsignu&nbar;:diceba&nbar;tquia Iohannem hicestuerepropheta.quiuenturusest. ihsergocumcognouisset.quiauenturi essentutraperenteu&nbar;.etfacerent eu&nbar;rege&nbar;:Fugititeruminmonte&nbar; ipsesolus.Utautemserofactu&nbar;est: descenderuntdc&nbar;plieiusadmare.&Et;cu&nbar; ascendissentnaue&nbar;:uenerunttrans mareincapharnaum.&Et;tenebr&ecaud; ia&nbar;fact&ecaud;era&nbar;t:&et;nonueneratadeos ihs.Mareautemuentomagnofla&nbar;te: exurgebat.Cu&nbar;remigassentergo quasistadia.xxu.aut.xxx:uide&nbar;t ihmambulante&nbar;supermare.etproxi‐ mu&nbar;nauifieri:&et;timuerunt.Ille autemdiciteis.Egosu&nbar;:nolitetimere. Uolueruntergoaccipereeu&nbar;innaui.etstati&nbar; fuitnauisadterramqua&nbar;iba&nbar;t. Alteradieturbaqu&ecaud;stabattrans mare.uiditquianauiculaalia noneratibinisiuna.etquianonintro‐ issetcu&nbar;dc&nbar;plissuisihsinnaue&nbar;. sedsolidc&nbar;plieiusabissent.Ali&ecaud;uero superueneruntnauesatiberiadeiuxta locu&nbar;ubimanducauera&nbar;tpane&nbar; gratiasagentesdno.Cu&nbar;ergouidisset turbaquiaihsnonessetibinequedc&nbar;pli eius:ascenderuntinnauiculas.etue‐ neruntcapharnau&nbar;quere&nbar;tesihm. &Et;cuminuenissenteu&nbar;transmare: dixeruntei.Rabbiquandohucuenisti? Responditeisihsetdixit.Amenamendico uobis.queritismenonquiaaudistis signa:sedquiamanducastisex panibus.etsaturatiestis.Operami‐ ninoncibu&nbar;quiperit:sedquipermanet inuita&nbar;&ecaud;terna&nbar;.que&nbar;filiushominis uobisdabit.Huncenimpatersigna‐ uitds.Dixeruntergoadeu&nbar;.Quid faciemusutoperemuroperadi?Respondit ihs&et;dixiteis.Hocestopusdi.ut credatisineu&nbar;que&nbar;misitille. Dixeruntergoei.Quodergotufacissignu&nbar; utuideamus&et;credamustibi?Quid operaris?Patresnostrimannamandu‐ caueruntindesertosicutscriptumest. Pane&nbar;dec&ecaud;lodedistieismanducare. Dixitergoeisihs.Amenamendicouobis.non moysesdedituobispane&nbar;dec&ecaud;lo:sed patermeusdatuobispane&nbar;dec&ecaud;loueru&nbar;. Panisenimdiestquidescenditdec&ecaud;lo:et datuita&nbar;mundo.Dixeruntergoadeu&nbar;. Dn&nbar;esemperdanobispane&nbar;hunc.Dixitautem eisihs.Egosumpanisuit&ecaud;.Qui uenietadme:nonesuriet.Qui creditinme:nonsitietu&nbar;quam.Seddixi uobis.quiaetuidistisme:etnoncreditis. Omnequoddatmichipater:admeueniet. Eteumquiuenitadme:non eiciamforas.Quiadescendi dec&ecaud;lo.nonutfacia&nbar;uoluntate&nbar; mea&nbar;:seduoluntate&nbar;eiusquimisit me.H&ecaud;cestautemuoluntaseiusqui misitmepatris:utomnequoddedit michinonperda&nbar;exeo:sedresuscite&nbar;illud innouissimodie.H&ecaud;cestenimuolun‐ taspatrismeiquimisitme:utomnis quiuidetfiliumetcreditineum: habeatuita&nbar;&ecaud;terna&nbar;.&Et;resuscitabo egoeu&nbar;:innouissimodie.Mur‐ murabantergoiudeideillo:quia dixisset.egosumpanisquidec&ecaud;lo descendi.&Et;diceba&nbar;t.Nonnehicest ihsfiliusioseph.cuiusnosnouimus patre&nbar;&et;matrem?Quomodoergodicit hicquiadec&ecaud;lodescendit?Respondit ergoihs:&et;dixiteis.Nolitemurmu‐ rareininuice&nbar;.Nemopotestuenire admenisipaterquimisitmetraxeriteu&nbar;. &Et;egoresuscitaboeu&nbar;:innouissimo die.Estscriptuminprophetis. Secundum Eteruntomnesdocibilesdi.Omnisquiau‐ diuitapatre&et;didicit:uenitad me.Nonquiapatre&nbar;uiditquisqua&nbar; nisiisquiestado.hicuiditpatre&nbar;. Amenamendicouobis.quicreditinme: habetuita&nbar;&ecaud;terna&nbar;.Egosumpanis uit&ecaud;.Patresuestrimanducauerunt indesertomanna:etmortuisunt. Hicestpanisdecelodescende&nbar;s.utsiquis exipsomanducaueritnonmoriatur. Egosumpanisuiuusquidec&ecaud;lodes‐ cendi.Siquismanducaueritexhoc pane:uiuetin&ecaud;ternu&nbar;.&Et;panisque&nbar; egodabocaromeaestpromundiuita. Litigaba&nbar;tergoiudeiadinuice&nbar;dicentes. Quomodopotesthicnobiscarne&nbar;sua&nbar;dare admanducandu&nbar;?Dixitergoeisihs.Amen amendicouobis.nisimanducaueritiscarne&nbar; filiihominis.etbiberitiseiussanguinem:non habebitisuita&nbar;inuobis.Quimandu‐ catmea&nbar;carne&nbar;&et;bibitmeumsanguinem: habetuita&nbar;&ecaud;terna&nbar;.&Et;egoresuscitaboeu&nbar; innouissimodie.Caroenimmea uereestcibus:etsanguismeus uereestpotus.Quimanducat mea&nbar;carne&nbar;etbibitmeumsanguinem: inmemanetetegoinillo.Sicutmisit meuiuenspater:&et;egouiuopropter patre&nbar;.&Et;quimanducatme:&et;ipse uiuetpropterme.Hicestpanisquidec&ecaud;lo descendit.Nonsicutmanducauerunt patresuestrimanna.&et;mortuisu&nbar;t. Quimanducathuncpane&nbar;:uiuetin &ecaud;ternu&nbar;.H&ecaud;cdixitinsynagoga:doce&nbar;s incapharnau&nbar;.·XIII · Multiergoaudientesexdc&nbar;pliseius: dixerunt.Durusesthicsermo.Quis potesteu&nbar;audire?Sciensautemihs etipsum.quiamurmurare&nbar;tdehocdc&nbar;plieius. dixiteis.Hocuosscandalizat? Siergouideritisfiliumhominis ascendentemubieratprius: spsestquiuiuificat.Caro nonprodestquicquam.Uerbaqu&ecaud; egolocutussumuobis:spset uitasunt.Sedsuntexuobis quidamquinoncredunt.Sciebateni&nbar; abinitioihsquiessentnoncredentes.et quicredituriesse&nbar;tineum.Etdicebat. Proptereadixiuobis.quianemopotest uenireadmenisidatumeifueritde‐ superapatremeo.Exhocergomulti dc&nbar;plorumeiusabieruntretro.&et;ia&nbar;noncum illoambulaba&nbar;t.Dixitergoihsillis.xii. dc&nbar;plis.Nu&nbar;quidetuosuultisire? Responditeissimonpetrus.Dn&nbar;e adque&nbar;ibimus?uerbauit&ecaud;&ecaud;tern&ecaud; habes.&Et;noscredimusetcognouimus. quiatuesxpsfiliusdi.Etrespondit ihs.Nonneegouos.xii.elegi.&et; unusexuobisdb&nbar;lsest?Dicebatautem deiudasimonescariothis.Hicenim erattradituruseum.cu&nbar;essetunusex.xii.
PosthaecambulabatihsXIIII· ingalilea&nbar;.nonenimuolebatiniudeam ambulare.quoniamquerebanteu&nbar;iudei interficere.Eratautempropepaschadies festusiudeorum.Dixeruntautemadeu&nbar;fratres eius.Transihinc&et;uadeiniudea&nbar;. utetdc&nbar;plituiuidea&nbar;toperaquaefacis. Nemoeniminoccultoquidfacit.etquerit ipseinpala&nbar;esse.Sih&ecaud;cfacis:ma‐ nifestateipsu&nbar;.huicmundo. Nequeenimtuncfratreseiuscredebantineu&nbar;. Dixitergoeisihs.Tempusmeumnondu&nbar;adue‐ nit:tempusautemuestrumsemperestparatu&nbar;. No&nbar;potestmundusodireuos.Meautem odit:quoniamegotestimoniu&nbar;perhibeo deillo.quiaoperaeiusmalasunt.Uosas‐ cenditeaddie&nbar;festu&nbar;:egononascenda&nbar; Iohannem addie&nbar;festu&nbar;hunc:quiameumtempus nondu&nbar;impletu&nbar;est.H&ecaud;ccumdixisset ihs:mansitingalilea&nbar;.Utautem ascenderuntfratreseius:tuncetipseascendit addie&nbar;festu&nbar;.nonmanifestesedquasi inocculto.Iudeiergoquereba&nbar;teu&nbar; indiefesto.&et;diceba&nbar;t.Ubiestille? &Et;murmurdeilloeratinturba. Quida&nbar;enimdiceba&nbar;tquiabonusest:aliiautem diceba&nbar;t.non:sedseducitpopulum. Nemotamenpala&nbar;loquebaturdeillo proptermetu&nbar;iudeorum.Ia&nbar;aute&nbar;die festomediante:ascenditihsin te&nbar;plu&nbar;.etdocebat.Mirabanturergo iudeidicentes.Quomodohiclitteras nouit.cu&nbar;nondidicerit?Respondit ihsetdixiteis.Meadoctrinanonest mea:sedeiusquimemisit.Siquisuolu‐ erituoluntate&nbar;eiusfacere:cognos‐ cetdoctrina&nbar;utru&nbar;exdoest:an egoameipsoloquar.Quiasemet ipsoloquitur:gloriamsua&nbar;propria&nbar;querit. Quiautemqueritgloria&nbar;eiusquimisitillu&nbar;: hicueraxest.etiniusticianonestin illo.Nonnemoysesdedituobis lege&nbar;.etnemoexuobisfacitlegem? Quidmequeritisinterficere?Res‐ ponditturbaetdixit.Demonium habes.quistequeritinterficere? Responditeisihs&et;dixit.Unumopus feci&et;omnesmiramini.Propterea moysesdedituobiscircumcisione&nbar;. nonquiaexmoyseestsedexpatribus: &Et;insabbatocircu&nbar;ciditishomine&nbar;. Sicircu&nbar;cisione&nbar;accipithomoin sabbato.utnonsoluaturlexmoysi: michiindignamini.quiatotu&nbar;hominem saluu&nbar;feciinsabbato?Noliteiudi‐ caresecundumfacie&nbar;:sediustu&nbar;iudiciu&nbar; iudicate.Dicebantergoquida&nbar;ex ierosolymis.No&nbar;nehicestque&nbar;querunt occidere?&Et;eccepala&nbar;loquitur:&et;nichil eidicunt.Nu&nbar;quidforteuerecog‐ noueruntprincipesquiaipseestxps?Sed hu&nbar;cscimus:undesit.xpsautemcu&nbar; uenerit:nemoscitundesit. Clamabatergointeplodocensihs: etdice&nbar;s.Etmenostis.etscitisun‐ desim:&et;ameipsononueni.sedest uerusquimemisit.que&nbar;uosno&nbar; scitis.Egoautemnouiillu&nbar;.quiaabip‐ sosum.etipsememisit.Quere‐ bantergoeu&nbar;apprehendere.&et;nemo misitinillu&nbar;manus.quianondu&nbar;uene‐ rathoraeius.Deturbaautem multicredideruntineu&nbar;.&et;diceba&nbar;t. xpscumuenerit.nu&nbar;quidplurasigna faciet.quamquaehicfacit?Audierunt autemphariseiturba&nbar;murmura&nbar;te&nbar; deillo.Etmiseruntprincipessa‐ cerdotum&et;phariseiministros: utapprehenderentillu&nbar;.Dixitergo ihsadeos.Adhucmodicu&nbar;te&nbar;pus uobiscumsum:&et;uadoadillumqui memisitQueritismeetnonin‐ uenietis.etquoegouadononpotestis uenire.Dixeruntergoiudeiinterse. Quohiciturusestquianoninueniemuseu&nbar;? Nu&nbar;quidindispersione&nbar;gentiu&nbar;incipiet ire.&et;doceregentes?Quisesthic sermoque&nbar;dixit.queritismeetnonin‐ uenietis.etubiegosumuosno&nbar; potestisuenire?·XV · Innouissimoautemdieillomagnodie festiuitatis.stabatihs&et;clamabat dice&nbar;s.Quisititueniatadme&et; bibat.&Et;quicreditinmesicutdixit scriptura:fluminadeuentreeiusflue&nbar;t aqu&ecaud;uiu&ecaud;.Hocautemdicebatde spuque&nbar;incipieba&nbar;tacciperecredentes ineum Secundum nondu&nbar;fueratclarificaturus.Detur‐ baautemcu&nbar;audissenthossermones eius:diceba&nbar;t.Hicuereprophetaest. Aliiautemdiceba&nbar;t.hicestxps.Qui‐ damautemdiceba&nbar;t.Nu&nbar;quidaga‐ lileaxpsuenit?No&nbar;nescriptura dicit.quiaexseminedd&nbar;&et;abethlee&nbar; castelloubieratdd&nbar;uenitxps? Dissensioitaquefactaestintur‐ ba:propterillum.Quidamautemex illisuolebantapprehendereeum: sednemomisitinillummanus. Ueneruntergoministriadprincipes sacerdotumetphariseos.Quibus illidixerunt.Quarenonadduxistiseu&nbar;? Responderuntministri&et;dixeruntillis. Nu&nbar;quamsiclocutusestquisqua&nbar;homosicut hicloquitur.Responderunteispharisei. Nu&nbar;quid&et;uosseductiestis?Nu&nbar;quid aliquisexprincipibuscrediditineu&nbar;. autexphariseis?Sedturbah&ecaud;c quaenonnouitlege&nbar;:maledictisu&nbar;t. Dicitnicodemusadeosillequiuenerat adeu&nbar;nocteprius.quieratunusexipsis. Nu&nbar;quidlexnostraiudicathominem. nisiaudieritprimu&nbar;abipso.etcog‐ noueritprimu&nbar;quidfecit?Responderunt ei&et;dixerunt.Nu&nbar;quid&et;tugalileus es?Scrutarescripturas.etuide quiaprophetaagalileanonsurgit.&Et; duxeruntseunusquisqueindomu&nbar;sua&nbar;.
Ih&nbar;sautemascenditin·XVI · monte&nbar;oliueti.&Et;manecu&nbar;factu&nbar; esset:iterumuenitinte&nbar;plo.et uniuersuspopulusconueniebatadeu&nbar;. &Et;cumconsedisset:docebateos.Scri‐ baeautem&et;phariseiadduxerunt adeu&nbar;muliere&nbar;inadulteriodepre‐ hensa&nbar;.Qua&nbar;cumstatuissentin medio:dixeruntadihm.Magister h&ecaud;cmulierdeprehensaestinadulterio. Inlegeautemprecepitnobismoyses: utquiinadulteriodeprehenditur lapidetur.Tuautemquiddicisdeea? H&ecaud;cideodiceba&nbar;tte&nbar;ptanteseu&nbar;: uthaberentcausamaccusandi eu&nbar;.ihsauteminclinatocapite: digitoscribebatinterra.Cum autemperseuerare&nbar;tinterroga&nbar;teseu&nbar;: erexitse&et;diciteis.Quisine peccatoestuestrum:primusinillam lapidemiaciat.&Et;iterumse inclinans:scribebatinterra. Illiigiturcumaudissent.paulatim secedeba&nbar;tsinguliincipientes asenioribus.Omnesrecesserunt:&et; relictusestsolus.&Et;eccemulier illainmedioeratsta&nbar;s.Cumquese erexissetihs:dixitadmuliere&nbar;. Ubisunt?Nemoteconde&nbar;nauit? Qu&ecaud;dixit.Nemodn&nbar;e.Dixitautemilli ihs.Necegoteconde&nbar;nabo. Uade.etexhociamnolipeccare. Iterumergoeislocutusestihsdicens. Egosumluxmundi.Quisequitur me:nonambulatintenebris.sed habebitlumenuit&ecaud;.Dixeruntergo illipharisei.Tudetetestimo‐ niumperhibes.testimoniu&nbar;tuu&nbar; nonestueru&nbar;.Respondensihsdixiteis. Siegotestimoniu&nbar;perhibeodeme ipso:ueru&nbar;esttestimoniu&nbar;meum. quiascioundeueni&et;quouado. Uosautemnescitisundeueni&et; quouado.Uossecundumcarne&nbar;iu‐ dicatis.egonemine&nbar;iudico. Sedetsiiudicoego:iudiciu&nbar;meu&nbar; ueru&nbar;est.quiasolusnonsu&nbar;.sedego etquimemisitpater.Sed&et;inThe word 'lege' appears in the bottom margin as a catchword for the next page. Iohannem legescriptu&nbar;est:quiaduorumhominum testimoniu&nbar;ueru&nbar;est.Egosum quitestimoniumperhibeodeme ipso:ettestimoniumperhibetde meisquimemisitpater.Diceba&nbar;t ergoei.Ubiestpatertuus?Respondit ihs.Nequemenostis:nequepatre&nbar; meumscitis.Sienimmesciretis: etpatre&nbar;meumforsitansciretis. H&ecaud;cuerbalocutusestingazophy‐ laciodocensinte&nbar;plo.&Et;nemo apprehenditeu&nbar;:quianondu&nbar;uenerat horaeius.XVII · Dixitergoiterumihseis.Ego uadoetqueritisme.etinpeccato uestromoriemini.Quoegouado uosnonpotestisuenire.Diceba&nbar;t ergoiudei.Nu&nbar;quidinterficietse ipsu&nbar;.quiadicitquoegouadouos nonpotestisuenire?&Et;dicebateis Uosdedeorsumestis:egodesuper‐ nissu&nbar;.Uosdehocmundo estis:egononsu&nbar;dehocmundo. Dixiergouobis:quiamorieminiinpec‐ catisuestris.Sienimnoncredideritis quiaegosu&nbar;:morieminiinpeccatis uestris.Dicebantergoei.Tuquises? Dixiteisihs.Initiumquod&et;loquor uobis.Multahabeodeuobis loqui&et;iudicare:sedquimisitme ueraxest:etegoqu&ecaud;audiui abeoh&ecaud;cloquorinmundo. &Et;noncognoueruntquiapatre&nbar;eisdice‐ batdm.Dixitergoeisihs.Cum exaltaueritisfiliu&nbar;hominis. tunccognoscetisquiaegosu&nbar;:&et;a meipsonichilfacio.sedsicut docuitmepaterh&ecaud;cloquor. Etquimemisitmecu&nbar;:etnonrelinquit mesolu&nbar;:quiaegoquaeplacitasuntei faciosemper.H&ecaud;cilloloquente: multicredideruntineu&nbar;.Dicebat ergoihsadeosquicrediderunteiiudeos. Siuosmanseritisinuerbomeo:uere dc&nbar;plimeieritis.&Et;cognoscetisue‐ ritate&nbar;:etueritasliberabituos. Responderuntergoiudeidicentes.Semen abrah&ecaud;sumus.etneminiseruiuimus u&nbar;quam.quomodotudicis.liberieritis? Responditeisihs.Amenamendicouobis. quiaomnisquifacitpeccatu&nbar;.seruusest peccati.Seruusautemnonmanetin domoin&ecaud;ternu&nbar;:filiusmanetin&ecaud;ternu&nbar;. Siergofiliusuosliberauerit:uereliberi eritis.Scioquiasemenabrah&ecaud;estis. sedqueritismeinterficere.quiasermo meusnonestinuobis.Egoquoduidiapud patre&nbar;meum:hocloquor.&Et;uos itaquequoduidistisapudpatremuestrum facitis.Quiresponderuntei&et;dixerunt. Paternosterabraha&nbar;est.Diciteisihs.Si filiiabrah&ecaud;essetis:operaabrah&ecaud; faceretis.Nuncautemqueritismeinter‐ ficere.hominemquiueritatem locutussumuobisquamaudiuiado.Hoc abraha&nbar;nonfecit.Uosfacitisopera patrisuestri.Nosexfornicatione nonsumus.patre&nbar;unu&nbar;habemusdm. Diciteisihs.Sidspateruesteresset:dili‐ geretisutiquemequiaegoexdoprocessi. etueni.No&nbar;enimameipsoueni: sedillememisit.Quareloquela&nbar; mea&nbar;noncognoscitis?Quiano&nbar; potestisaudiremeumsermone&nbar;. Uosexpatredb&nbar;loestis.etdesideria patrisuestriuultisfacere.Illeeni&nbar; homicidaeratabinitio.&et;in ueritatenonstetit.quianonestueritas ineo.Quiloquiturmendaciu&nbar;.exsuis propriisloquitur.quiamendaxest:sicut&et;patereius. Secundum Egoquiaueritatemdico:noncreditismichi. Quisexuobisarguetmedepeccato? Siueritate&nbar;dico.quareuosnoncreditis michi?Quiexdoest:uerbadiaudit. Proptereauosnonaudistis:quiaexdononestis. Responderuntiudei:&et;dixeruntei.Nonne nosbenedicimusquiasamaritanusestu. &et;demoniu&nbar;habes?Responditihs. Egodemoniumnonhabeo.sedhonori‐ ficopatre&nbar;meum.etuosmenonhono‐ ratis.Egoautemnonqueroclaritatem mea&nbar;.estquiquerat&et;iudicet.Amenamen dicouobis.siquissermone&nbar;meumseruauerit. nonuidebitmorte&nbar;in&ecaud;ternu&nbar;.Dixeruntergo iudei.Nunccognouimusquiademonium habes.Abraha&nbar;mortuusest&et;prophet&ecaud;. ettudicis.siquissermone&nbar;meumser‐ uauerit.nongustabitmorte&nbar;?Nu&nbar;quid tumaioresquamabraha&nbar;quimortuusest? &et;prophetaemortuisunt.Que&nbar;teipsu&nbar;facis? Responditihs.Siegoclarificauerome ipsu&nbar;.claritasmeanichilest.Estpater meusquiclarificatme:quemuos dicitisquiadsuesterest:&et;noncognouistis eu&nbar;.Egoautemscioeu&nbar;.&Et;sidixero quianonscioeu&nbar;:erosimilisuobismendax. Sedscioeu&nbar;:&et;sermone&nbar;eiusseruo.Abra‐ hampateruesterexultauitutuideret die&nbar;meum:&et;uiditetgauisusest.Dixerunt ergoiudeiadeu&nbar;.Quinquagintaannos nondu&nbar;habes:etabraha&nbar;uidisti?Dixit eisihs.Amendicouobis.anteabraham egosum.Tuleruntergolapides:utia‐ cere&nbar;tinillu&nbar;.ihsautemabsconditse: &et;exiuitdete&nbar;plo.
XVIII · Etpreteriensihsuidethominemcecum anatiuitatesua.&Et;interrogauerunt eu&nbar;dc&nbar;plieiusdicentes.Rabbiquispec‐ cauit.isteanparenteseius.utcecus nasceretur?Responditihs.Nequehic peccauit.nequeparenteseius.sedut manifestenturoperadiinillo.Meoportet operarioperaeiusquimemisitdu&nbar;dies est.Uenitnoxquandonemopotestopera‐ ri.Cu&nbar;inhocmundosu&nbar;:lux huiusmundisum.H&ecaud;ccu&nbar;dixisset: expuitinterra&nbar;.etfecitlutu&nbar;exsputo. etsuperunxiteu&nbar;superoculoseius.etdixit ei.Uade&et;lauainnatatoria&nbar; siloequodinterpretaturmissus.Abiit &et;lauit:&et;uenituidens.Uicini ergoeiusquinouera&nbar;teu&nbar;prius.quodcecus&et; mendicusesset:diceba&nbar;t.No&nbar;nehicest quisedebatetmendicabat.Aliidiceba&nbar;t. Hicest.Aliiautemdiceba&nbar;t.Quiasimilisestilli. Illeautemdicebat.Egosu&nbar;.Diceba&nbar;t ergoei.Quomodoapertisunttibioculi?Respondit Illehomoquidiciturihs:lutu&nbar;fecit.et superunxitme.&et;dixitmichi.Uade insiloa.etlauaoculostuos.&Et;Abii etlaui.etuideo.Dixeruntergoei. Ubiestille?Dixit.Nescio.&Et;ad‐ duxerunteumadphariseosillu&nbar;qui cecusfuerat:uidente&nbar;.Eratautem sabbatum.inquadiefecitlutumihs.et aperuitoculoseius.Iterumergointerrogaba&nbar;t eu&nbar;pharisei.Quomodouidisti? Illeautemdixiteis.Lutu&nbar;imposuit michisuperoculos.etlaui.etecceuideo. Diceba&nbar;tergoquida&nbar;exphariseis.No&nbar; esthichomoado:quisabbatumnon custodit.Aliiautemdiceba&nbar;t.Quomodo potesthomopeccatortaliasigna facere?&Et;dissensioeratintereos. Diceba&nbar;tergoilliceco.Tuquiddicis deeoquodaperuitoculostuos?Ille autemdixit.quiaprophetaest.No&nbar;credeba&nbar;t ergoiudeideilloquoniamcecusfuit&et; uidet.donecuocaueruntparentes eius.etinterrogauerunteos.Hicestfilius Iohannem uesterquemuosdicitisquiacecusnatusest? Quomodoergouidetmodo?Responderunteis parenteseius&et;dixerunt.Scimusquia hicestfiliusnoster.etquiacecusnatusest. Quomodoautemuidetnescimus.autquis aperuitoculoseiusnosignoramus. Ipsuminterrogate.&ecaud;tatemhabet.ipse proseloquatur.H&ecaud;cautemdixeruntparentes eius:quiatimeba&nbar;tiudeos.Iameni&nbar; decreuerantiudei.utsiquiseum confitereturxpm.extrasynagogam fieret.Proptereapare&nbar;teseiusdixerunt. Etatemhabet.ipsuminterrogate.Uoca‐ ueruntergohominemiterumquifueratcecus: etdixeruntei.Dahonore&nbar;do.Nos scimusquiahichomopeccatorest. Dixitergoille.Sipeccatorestnescio: unu&nbar;tantumscio.quiacecusera&nbar;: &et;modouideo.Dixeruntergoei.Quidfecit tibi.etquomodoaperuittibioculos?Respondit eis.Dixiuobisia&nbar;etaudistis.Quid iterumuultisaudire?Nu&nbar;quid&et; uosuultisdc&nbar;plieiusfieri?Male‐ dixeruntergoeu&nbar;&et;dixerunt.Tudc&nbar;pls illiussis:nosmoysidc&nbar;plisumus. Scimusquiamoysilocutusestds.Hunc aute&nbar;nescimusundesit.Responditille homo&et;dixit.Inhocmirabileest quoduosnescitisundesit.etaperuit oculosmeos.Scimusquiapeccatoresds nonexaudit.Sedsiquisdicultorest: etuoluntate&nbar;eiusfacit:huncexaudit. Aseculonu&nbar;quamauditu&nbar;est:quiaaperuitaliquis oculoscecinati.Nisiessethicado: nonpoteratfacerequicquam.Responderuntet dixeruntei.Inpeccatisnatusestotus. ettudocesnos?&Et;eiecerunteu&nbar;foras. Audiuitautemihsquiaeiecerunteu&nbar;foras: etcu&nbar;inuenissetillu&nbar;:dixitei. Tucredisinfiliu&nbar;di?Responditille etdixit.Quisestdn&nbar;eutcreda&nbar;ineu&nbar;? &Et;dixitilliihs.Etuidistiillu&nbar;.etqui loquiturtecu&nbar;ipseest.Atilleait.Cre‐ dodn&nbar;e.&Et;procidensadorauiteu&nbar;. Dixiteiihs.Iniudiciu&nbar;egoueniin huncmundu&nbar;.utquinonuide&nbar;tuidea&nbar;t. &et;quiuide&nbar;tcecifia&nbar;t.Etaudierunt exphariseisquicu&nbar;ipsoera&nbar;t:et dixeruntei.Nu&nbar;quid&et;noscecisumus? Dixiteisihs.Siceciessetis.nonhaberetis peccatu&nbar;.Seddicitisquiauidemus. peccatumuestrummanet.
Amen dicouobis.quinonintratperianua&nbar;in cortemouiu&nbar;.sedascenditaliapar‐ te:illefurest&et;latro.Quiautem intratperianua&nbar;.hicpastorest ouiu&nbar;.Huichostiariusaperit.et ouesuoce&nbar;eiusaudiunt.etsuasoues uocatnominati&nbar;.etproducitillas. Cumautemouessuasomnesproduxerit: anteipsasuadet:etouesillu&nbar;se‐ quuntur.quiasciunteiusuocem. Alienu&nbar;autemnonsequuntur.sedfugiu&nbar;t abeo.quianesciunteiusuocem.Hoc prouerbiumdixitillisihs.Illiautemnon cognoueruntquodloquebaturillis.&longline; Dixitergoillisiterumihs.XVIIII · Amenamendicouobis:quiaegosu&nbar;hostiu&nbar; ouiu&nbar;.Omnesquotquotuenerunt.furessunt &et;latrones:sednonaudierunteosoues. Egosu&nbar;hostiu&nbar;.Permesiquisintroierit saluabitur.etintroibitetexiet. etpascuainueniet.Furno&nbar; uenitnisiutfuretur.etoccidat.et perdat.Egoueniutuita&nbar;habeant. &et;abundantiushabeant.Egosu&nbar; pastorbonus.Pastorbonusanimam sua&nbar;datproouibus.Mercennarius autem&et;quinonestpastor.cuiusnonsuntoues propri&ecaud;:uidetlupumueniente&nbar;.et Secundum dimittitoues&et;fugit.etlupus rapiteas.etdispergunturoues. Mercennariusautemfugit.quiaconducticius est:&et;nonpertinetadeumdeouibus. Egosumpastorbonus.&Et;cognosco ouesmeas:etcognoscu&nbar;tmeme&ecaud;. Sicutcognoscitmepater.etegocognos‐ copatre&nbar;.Etanimammea&nbar; ponoproouibusmeis.Etalias habeoouesquaenonsuntdehocouili. etillasoportetmeadducere.etuoce&nbar; meamaudie&nbar;t.&et;eritunusgrex&et; unuspastor.Proptereamepater diligit:quoniamegoanima&nbar;mea&nbar;pono proouibus.etiterumsuma&nbar;ea&nbar;.et nemotollitea&nbar;ame.sedegopono ea&nbar;ameipso.Potestate&nbar;habeo ponendiea&nbar;.etpotestatemhabeo iterumtollendiea&nbar;.Hocpreceptu&nbar; accepiapatremeo.Dissensio iterumfactaestinteriudeospropter sermonesistos.H&ecaud;cdicebant multiexipsis.demoniu&nbar;habet. etinsanit.Quideu&nbar;auditis? Aliidiceba&nbar;t.H&ecaud;cuerbanonsuntdemoniu&nbar; habe&nbar;tis.Nu&nbar;quiddemoniu&nbar;potest cecorumoculosaperire?·XX · Factaestautemdedicatioinierosoly‐ misinporticusalomonisinte&nbar;plo. &et;circumdederunteu&nbar;iudei.etdice‐ ba&nbar;t.Usquequoanimamnostramsuspendis? Situesxps:dicnobispala&nbar;.Res‐ ponditeisihs.Loquoruobispala&nbar;: etnoncreditis.Operaquaeegofacio innominepatrismei:h&ecaud;ctestimoniu&nbar; perhibentdeme.Seduosnoncreditis michi.Nonenimestisexouibusmeis.Oues me&ecaud;uoce&nbar;mea&nbar;audiu&nbar;t.etego cognoscoeas.etsecunturme:&et; egouita&nbar;&ecaud;ternamdoillis.etnon peribuntin&ecaud;ternu&nbar;.etnemorapiteas demanumea.Paterquoddeditmichi maiusomnibusest.etnemopotestrapere illuddemanupatrismei.Ego&et; paterunu&nbar;sumus.Sustuleruntergo lapidesiudei:utlapidare&nbar;teu&nbar;. Responditeisihsdice&nbar;s.Multaopera bonaostendiuobisapatremeo. propterquodeorumopuslapidatisme? Responderunteiiudei.Debonoopere nontelapidamus:seddeblasphemia. quiatuhomocu&nbar;sis:facisteipsu&nbar; dm.Responditeisihs.No&nbar;nescriptumest inlege.quiaegodixidiiestis?Siergo illosdixitdeosadquossermodei fiebat.etnonpotestsoluiscriptura quampatersanctificauit&et;misitinhu&nbar;c mundum.uosdicitisquiablasphemo. quiadixifiliusdisu&nbar;?Sinonfacioopera patrismei.nolitemichicredere.Quodsi facio&et;nonuultismichicredere:uel operibuscredite.etcognoscitequiain meestpater.etegoinpatre.Que‐ reba&nbar;tergoeumapprehendereiudei:&et; exiitdemanibuseorum.&Et;abiit iterumtransiordanen:ineu&nbar;locu&nbar; ubieratio&nbar;hsbaptizansprimu&nbar;: etmanebatillic.Etmulti uenieba&nbar;tadillu&nbar;:etdicebant Io&nbar;hsquidemnullu&nbar;signumfecit. Om&nbar;iaautemqu&ecaud;dixitio&nbar;hs.dehoc uerasunt:&et;multicredideruntineu&nbar;.
Eratauteminfirmusquida&nbar;XXI · lazarusnomineabethaniade castellomari&ecaud;&et;marth&ecaud;sororis eius.Mariaautemeratqu&ecaud;unxit dnmunguento.ettersitpedeseius capillissuis:cuiusfraterlazarus infirmabatur.Miseruntergosorores eiusadihmdice&nbar;tes.Dn&nbar;eecceque&nbar; Iohannem amasinfirmatur.Audiuitautemihs: &et;aitillis.H&ecaud;cinfirmitasnonest admorte&nbar;:sedprogloriadiutclarificetur filiuseiusperipsum.Diligebatautemihs lazarumetsororemeius.Utergoau‐ diuitquiainfirmatur:tuncquidemihs mansitineodemlocoduobusdiebus. Deindeposth&ecaud;c:dicitdc&nbar;plissuis.Eamus iteruminiudea&nbar;.Dicu&nbar;teidc&nbar;plieius. Rabbinuncquerebanttelapidare iudei.&et;iterumuadisilluc? &Et;responditihs:etdixiteis.no&nbar;ne.xii. hor&ecaud;suntdiei?Siquisambulauerit indie:nonoffendit.quialucemhuius mundiuidet.Quodsiquisambu‐ laueritinnocte:offendit.quialux nonestineo.H&ecaud;cdixit.Posteaaitillis. Lazarusamicusnosterdormit.Seduado utasomnoexcite&nbar;eu&nbar;.Dixeruntergo eidc&nbar;plieius.Dn&nbar;esidormitsaluus erit.Dixeratautemihsdemorteeius. Illiautemputaueruntquiadesomnodicit. Tuncergodiciteisihsmanifeste.Lazarus mortuusest.etgaudeopropteruos: utcredatisquianonibifui.sedeamus adeu&nbar;.Aitergothomasquidiciturdidimus. Eamus&et;nos:&et;moriamurcu&nbar;illo. Uenitergoihs:etinueniteu&nbar;qua‐ triduu&nbar;ia&nbar;inmonumentohabe&nbar;te&nbar;. Eratautembethaniaiuxtaierosolyma&nbar; fereastadiis.xii.Multiautemex iudeisuenerantadmartha&nbar;et maria&nbar;uteasconsolarenturdefratresuo. Marthaergoutaudiuitquiaihsuenit: occurritilli.Mariaautemdomi sedebat.Dixitergomarthaadihm. Dn&nbar;esihicfuisses:fratermeusnonesset mortuus.Sed&et;nuncscioquiaquaecu&nbar;que petierisado:dabittibids.Dicit eiihs.Resurgetfratertuus.Dicit eimartha.Scioquiaresurgetin resurrectioneinnouissimadie. Dixiteiihs.Egosu&nbar;resurrectio &et;uita.Quicreditinme:&et;si mortuusfuerituiuet.&Et;omnisqui uiuitetcreditinme:nonmorietur in&ecaud;ternu&nbar;.Credishoc?Aitillimartha. Utiquedn&nbar;e.Egocredidiquiatuesxps filiusdi:quiinhuncmundu&nbar;uenisti. H&ecaud;cu&nbar;dixisset:uocauitmaria&nbar; sorore&nbar;sua&nbar;silentiodice&nbar;s.Magister adest:etuocatte.Illautaudiuit: surrexitcito.etuenitadillum. No&nbar;du&nbar;enimueneratihsincastellu&nbar;.sed eratadhucinillolocoubioccur‐ riteimartamartha.Iudeiautemquierant cu&nbar;eaindomo.quiea&nbar;consolaba&nbar;tur: cumuidissentmaria&nbar;quoniamcito surrexitetexiuit:secutisunt ea&nbar;dice&nbar;tes.quiauaditadmonume&nbar;tu&nbar;: utploretibi.Mariaergoutuenit ubieratihs:uenitadeu&nbar;.et ceciditadpedeseius:etdixitei.Dn&nbar;e sihicesses:nonessetmortuusfratermeus. ihsergoutuiditea&nbar;plorante&nbar;.etVogels records 'et' here; the horizontal bar is present, but the vertical is obscured on our images. iudeosflentesquiuenerantcu&nbar;ea: fremuitspu.etturbauitseipsu&nbar;. &et;dixit.Ubiposuistiseu&nbar;?Dicu&nbar;t ei.Dn&nbar;eueni&et;uide.&Et;lacri‐ matusestihs.&Et;dixeruntiudei.Ecce quomodoamabateu&nbar;.Quidamautemdixerunt exillis.No&nbar;poterathicquiaperuit oculoscecifacerenehicmoreretur? ihsautemiterumfreme&nbar;sinsemetipso: uenitadmonume&nbar;tu&nbar;.Eratautem spelunca.etlapissuperpositus.&Et; aitihs.Tollitelapide&nbar;.Dicitei martha.Dn&nbar;eia&nbar;fetet.quatriduu&nbar; enimhabet.Diciteiihs.No&nbar;dixitibi.quia sicrediderisuidebisgloriamdei? Secundum Tuleruntergolapide&nbar;.ihsautemleuauit oculosinc&ecaud;lu&nbar;:etdixit.Patergratiasago tibi:quiaaudistime.Egosciebamquia sempermeaudis:sedpropterturba&nbar;circu&nbar;‐ stante&nbar;dixi.utcredantquiatume misisti.&Et;cumh&ecaud;cdixisset:uoce magnaclamauit.Lazareueni forasEtexiitquimortuuserat demonumento.ligatuspedes&et;manus institis:&et;facieseiussudarioerat ligata.Dicitillisihs.Soluiteillu&nbar;: etsiniteabire.Multiergoexiudeis quiuenera&nbar;tadmaria&nbar;.&et;uideruntquae fecit:credideruntineu&nbar;.Quida&nbar;uero exipsisabieruntadphariseos:et dixerunteisquaefecitihs·XXII · Collegeruntergoprincipessacerdotu&nbar; etphariseiconcilium:&et;dicebant. Quidfaciemusquodhichomotaliasig‐ nafacit?Sireliquerimuseumsic: omnescrede&nbar;tineu&nbar;.etuenie&nbar;tromani. ettolle&nbar;tnobislocu&nbar;&et;gente&nbar;.Unus autemexipsiscaiphasnomine.cu&nbar;esset pontifexanniillius:dixitillis.Uos nescitisquicquamnequecogitatis.quiaex‐ peditnobisutunusmoriaturhomopro populo.etnontotagenspereat.Hoc autemasemetipsonondicebat: sedcu&nbar;essetpontifexanniillius.propheta‐ uitquiaincipiebatihsmoripro gente.&et;nontantu&nbar;proge&nbar;te:sedut filiosdiquidispersierantcolligerentur inunu&nbar;.Abilloergodiecogitauerunt iudeiutinterficerenteu&nbar;.ihsergo ia&nbar;nonpala&nbar;ambulabatapudiu‐ deos:sedabiitinregione&nbar;iuxta desertu&nbar;.inciuitate&nbar;quaedicitureffre&nbar;. etibimorabaturcumdc&nbar;plissuis. Propeautemeratpaschaiudeorum. Ascenderuntergomultiinierosolyma&nbar;de regioneillaantepascha:utpuri‐ ficarentsemetipsos.Querebantergo ihmetcolloquebanturadinuicem inte&nbar;plostantesetdice&nbar;tes.Putatis quianonaddiemfestumuenit?Dederant autemprincipessacerdotum&et;pharisei preceptum.utsiquiscognouissetubi esset.utindicare&nbar;t&et;co&nbar;prehendere&nbar;teu&nbar;.
Ih&nbar;sergoantesexdiespasch&ecaud;uenitin bethaniamubieratlazarus.quem suscitauitmortuu&nbar;.Etfeceruntei c&ecaud;na&nbar;ibi:&et;marthaministrabatei. &Et;lazarusunuseratexdiscumbentibus cu&nbar;ihu.Mariaergoaccepitlibram unguentipisticipreciosi.etunxit pedesihu.&et;extersitcapillissuis pedeseius:etdomusrepletaestodore unguenti.&Et;dicitunusexdc&nbar;pliseius iudassimonscariotha.quii&nbar;cipiebat eu&nbar;tradere.Quarehocunguentu&nbar; nonueniitdenariistrecentis.et datu&nbar;estpauperibus?Hocautemdixit: nonquoddepauperibuscurailliesset: sedquiafurerat.etloculoshabebat. etquaemitteba&nbar;turauferebat.Dixitergo illiihs.Dimitteilla&nbar;:utindiese‐ pultur&ecaud;me&ecaud;seruetillud.Pauperes enimse&nbar;perhabebitisuobiscu&nbar;:meautemno&nbar; semperhabebitis.Etturbamulta exiudeisaudiuitquiaillicessetihs: &et;ueneruntnonpropterihmsolu&nbar;.sedut lazaru&nbar;uiderentque&nbar;suscitauit amortuis.Cogitaueruntautemprincipes sacerdotu&nbar;ut&et;lazaruminterficerent: quiamultiiudeorumpropterillu&nbar;iba&nbar;t. etcredeba&nbar;tinihm.XXIII· Alteradieturb&ecaud;mult&ecaud;quaeuenerunt addie&nbar;festu&nbar;.cu&nbar;audissentquiaihs uenitinierosolyma&nbar;:acceperuntsibi ramospalmarumetexieruntei Iohannem obuia&nbar;.etclamaba&nbar;t.osannabene‐ dictusquiuenitinnominednirexis&nbar;rl. Etinuenitihsasinu&nbar;.etsedit supereu&nbar;.sicutscriptu&nbar;est.Nolitimere filiasyon.eccerextuusuenittibi sedenssuperpullu&nbar;asin&ecaud;.H&ecaud;cautem noncognoueru&nbar;tprimu&nbar;dc&nbar;plieius.sed cumclarificaturusessetihs:recordati suntquiah&ecaud;cerantscriptadeeo.eth&ecaud;c feceruntei.Testimoniu&nbar;itaqueperhibebat turbaqu&ecaud;eratcu&nbar;eo.quialazarum uocauitdemonumento.etsuscitauit eu&nbar;amortuis.proptereaobuia&nbar;uenerunt eiturbae:quoniamaudieruntquiahocsignu&nbar; fecit.Phariseiautemdixeruntadillos. Uidetisquianichilproficimus.ecceuni‐ uersusmundusabiitpostillu&nbar;. Erantautemgreciquida&nbar;exhisquiascen‐ deruntutorare&nbar;tindiefesto.Hi ergoaccesseruntadphilippu&nbar;quierat abethsaidagalile&ecaud;:etrogaba&nbar;tillu&nbar; dicentes.Dn&nbar;euolumusuidereihm. Uenitphilippus&et;dicitandre&ecaud;.Andreas autemetphilippus:dicuntadihm. ihsautemresponditeisdicens. Uenithora:utclarificeturfiliushominis. Amenamendicouobis.nisigranu&nbar;tritici cadensinterra&nbar;mortuu&nbar;fuerit: ipsu&nbar;solu&nbar;manet.Siautemmor‐ tuu&nbar;fuerit:multu&nbar;fructu&nbar; affert.Quiamatanima&nbar;sua&nbar;: perdetea&nbar;.etquioditanima&nbar;suam inhocmundo:inuita&ecaud;terna custoditea&nbar;.Siquismichiministrat: sequaturme.&Et;ubiegosum:illic etministermeuserit.Siquisautem michiministrat:honorificabiteu&nbar; patermeus.Nuncanimameatur‐ bataest.etquiddica&nbar;?Paterliberame exhachora.Sedideoueniin ha&nbar;chora&nbar;.Paterclarificanomentuu&nbar;. Uenitergouoxdec&ecaud;lodice&nbar;s.&Et;clari‐ ficaui.etiterumclarificabo.Turb&ecaud;ergo qu&ecaud;staba&nbar;t&et;audiera&nbar;t:dicebant. Tonitruu&nbar;factu&nbar;est.Aliidiceba&nbar;t: angelusillilocutusest.Responditihs: &et;dixit.No&nbar;proptermeuoxh&ecaud;cuenit: sedpropteruos.Nunciudiciumesthuius mundi.nuncprincepshuiusmundi mittiturforas.Etegosiexaltatus fueroaterra:omniatraha&nbar;adme ipsu&nbar;.Hocautemdicebat:significa&nbar;s quamorteessetmoriturus.Respondit eiturba.Nosaudiuimusscriptu&nbar;esse inlegequiaxpsmanetin&ecaud;ternu&nbar;.et quomodotudicisquiaoportetexaltari filiu&nbar;hominis?Quisestfiliushominis? Dixitergoeisihs.Adhucmodicu&nbar;te&nbar;pus luxinuobisest.ambulatedumlucem habetis.utnontenebr&ecaud;uosco&nbar;prehenda&nbar;t. Siquisambulatintenebris:nescitquo uadat.Du&nbar;luce&nbar;habetiscreditein luce&nbar;.utfiliilucissitis.H&ecaud;clo‐ cutusestihs:&et;abiitetabscondit seabeis·XXIIII ·The chapter number may be rubricated: the following capital C certainly appears to be in a different colour ink. Cumautemtantasignafecisset ihscora&nbar;eis:noncredeba&nbar;tineu&nbar;.ut sermoysai&ecaud;prophet&ecaud;implereturque&nbar; dixit.Dn&nbar;equiscrediditauditui nostro.etbrachiu&nbar;dnicuireuelatu&nbar;est? Proptereanoncredeba&nbar;t.quiaiterumdixit ysaias.Excecauiteorumoculos.et indurauitcoreorum.utnonuideant oculis&et;i&nbar;tellega&nbar;tcorde.etconuertantur: &et;sane&nbar;illos.H&ecaud;cdixitysaias. quandouiditmaiestate&nbar;eius.etlocutusest deeo.Interimtamenexprincipibus multicredideruntineu&nbar;.sedpropterphariseos nonconfitebantur.utnondesynagoga eicerentur.Dilexeruntenimclaritatem Secundum hominu&nbar;magisquamclaritate&nbar;di. Ih&nbar;sautemclamabat&et;dicebat. Quicreditinme:noninmecredit. sedineu&nbar;quimemisit.&Et;quiuiditme: uiditeu&nbar;quimemisit.Egolux inhuncmundumueni.utomnisqui creditinmeintenebrisnonmaneat. &Et;siquisaudierituerbamea.etcustodi‐ eritea:egononiudicoeu&nbar;.No&nbar;eni&nbar; ueniutiudice&nbar;mundum:sedut saluu&nbar;facia&nbar;mundu&nbar;.Quispernit me&et;nonaccipituerbamea:habetqui iudiceteu&nbar;.Sermone&nbar;quemlocutus su&nbar;:illeiudicabiteu&nbar;innouissimo die.quiaegoexmeipsononsu&nbar;locutus: sedillequimisitmepater.ipsemichipre‐ ceptu&nbar;deditquiddica&nbar;etquidloquar: &et;scioquiapreceptu&nbar;eiusuita&ecaud;ternaest. Itaquequ&ecaud;egoloquor:sicutdixitmichi patersicloquor.
XXV · Antedie&nbar;autemfestu&nbar;pasch&ecaud;.sci‐ ensihsquiauenithoraeiusuttran‐ siretdehocmundoadpatre&nbar;:cu&nbar; dilexissetdc&nbar;plossuosquiessent inhuncmundu&nbar;:infine&nbar;dilexiteos. Etc&ecaud;nafactacu&nbar;db&nbar;lsmisissetse incordesimonisscarioth&ecaud;tradereeu&nbar;: Sciensquiaomniadediteipaterinmanu eius.etquiaadoexiuit.etaddmuadit: Surrexitac&ecaud;naetposuituestimenta sua.&Et;cu&nbar;accepissetlinteu&nbar;.pre‐ cinxitse:deindemisitaqua&nbar;in pelui&nbar;.&et;c&ecaud;pitlauarepedesdc&nbar;plorum suorum.etextergerelinteoquoeratprecinctus. Uenitautemadsimone&nbar;petru&nbar;:&et;dicitei petrus.Dn&nbar;etumichilauaspedes?Res‐ ponditihs&et;dixitei.Quodegofacio: tunescismodo.Cognoscespostea. DiciteiPetrus.nonlauabismichipedesin &ecaud;ternu&nbar;.Responditeiihs.Nisilauero tibipedes:nonhabebisparte&nbar;mecu&nbar;. DiciteisimonPetrus.Dn&nbar;enontantumpedes: sed&et;iammanus&et;caput.Diciteiihs. Quilotusestsemel.nonindigetutlauet. sedestmundustotus.&Et;uosmundiestis: sednonomnes.Sciebatenimquisna&nbar;esset. tradituruseum.Proptereadixiteis.quia nonestisomnesmundi.Postquamergolauit pedesdc&nbar;plorum:accepituestimentasua. &Et;cumiterumrecubuisset:diciteis. Intelligitequidfeceri&nbar;uobis.Uosme uocatismagister&et;dn&nbar;e:&et;benedicitis. Sumenim.Siergoegomagister&et; dnslauipedesuestros:&et;uosdebetis alteralteriuslauarepedes.Exe&nbar;plu&nbar;enim dediuobis.utque&nbar;admodu&nbar;egofeci uobis.etia&nbar;etuosfaciatis.Amen amendicouobis.nonestmaiorseruus dnosuo.nequeap&nbar;lsmaiorilloqui misiteum.Sih&ecaud;cscitis:beati estissifeceritisea.No&nbar;deomnibus uobisdico.egoenimscioquoselegeri&nbar; sedutimpleaturscriptura.Quiman‐ ducatmecu&nbar;pane&nbar;:leuabitsuper mecalcaneumsuum.Amododico uobispriusquamfiat.utcu&nbar;factumfuerit credatisquiaegosu&nbar;.Amenamendico uobis.quiaccipitsique&nbar;misero:me accipit.Quiautemmeaccipit: accipiteu&nbar;quimemisit.XXUI· Cumh&ecaud;cdixissetihs:tur‐ batusestinspu.etprotestatusest: etdixit.Amenamendicouobis:quia unusexuobistradetme. Aspicieba&nbar;tergoadinuicemdc&nbar;pli: hesitantesdequodiceret. Eratautemrecumbensunusex dc&nbar;pliseiusinsinuihuque&nbar;dilige‐ batihs.Annuithuicsimon petrus.etdixitei.Interrogadequodicit. Iohannem Aititaquecu&nbar;recumberetillesuper pectusihu:&et;dicitei.Dn&nbar;equisestqui tradette?Responditihs.Illeest: cuiegointinctu&nbar;pane&nbar;porrexero. Etcumintinxissetpane&nbar;: tradiditiud&ecaud;simoniscarioth&ecaud;. Utaccepitpane&nbar;:introiuitinillum sathanas.Dicitergoeiihs.Quod facisfaccitius.Hocautemnemo discumbentiu&nbar;sciuitadquiddixeritei. Quidamenimputaba&nbar;tquialoculosha‐ bebatiudasquiadiciteiihs.eme eaquaeopussuntnobisaddie&nbar;festu&nbar;hu&nbar;c: autegenisaliquiddaret.Cumergoacce‐ pissetillebuccella&nbar;:exiuitcontinuo. Eratautemnox.Cumergoexissetille: dicitihs.Nuncclarificatusestfilius hominis:etdsclarificatusestineu&nbar;. etdsclarificabiteu&nbar;insemet ipso:&et;continuoclarificauiteu&nbar;. FilioliadhucXXVII· modicumte&nbar;pusuobiscumsum.etque‐ ritismesicutdixiiudeis.Quo egouado:uosnonpotestisuenire. &Et;uobisdicomodo.Preceptu&nbar;nouum douobis.utdiligatisinuice&nbar;:sicut dilexiuos.Inhocenimcognosce&nbar;t omnesquiameidc&nbar;pliestis:siuera&nbar; dilectione&nbar;habueritisadinuice&nbar;. Diciteisimonpetrus.Dn&nbar;equouadis? Responditihs.Quoegouado:tu nonpotesmemodosequi.sequeris autempostea.Diciteipetrus.Domine quarenonpossumsequitemodo?Anima&nbar; mea&nbar;protepona&nbar;.Responditihs&et; dixitei.Animamtua&nbar;promepones? Amenamendicotibi.quoniamnoncantabit gallusdonectermeneges.
Et aitdc&nbar;plissuis.No&nbar;turbeturcor uestrum.Crediteindm:&et;inmecre‐ dite. Indomopatrismeimansiones mult&ecaud;sunt.Siquominusdixissem uobis.quiauadoparareuobislocu&nbar;. &Et;siabiero&et;parauerouobislocu&nbar;: iterumuenioetaccersiouosad meipsu&nbar;.utubiegosu&nbar;&et;uossitis. &Et;quoegouadositis:etuiamnostis. Diciteithomas.Dn&nbar;enescimusquouadis. etquomodopossumusuia&nbar;scire?Diciteiihs. Egosumuia&et;ueritas&et;uita. Nemouenitadpatre&nbar;:nisiperme.Si cognouistisme:&et;patre&nbar;meum cognouistis.&Et;amodonostiseum:et uidistiseum.Diciteiphilippus. Dn&nbar;eostendenobispatre&nbar;:etsufficit nobis.Diciteiihs.Tantotemporeuobiscu&nbar; su&nbar;.etnoncognouistisme?Philippe quiuiditme:uidit&et;patre&nbar;meum. Quomodotudicis.ostendenobispatre&nbar;? No&nbar;creditisquiaegoinpatre.etpaterin meest?Uerbaqu&ecaud;egoloquoruobis ameipsononloquor.Paterautemqui inmemanet:ipseloquitur.etopera qu&ecaud;egofacio:ipsefacit. Creditemichi.quiaegoinpatre.etpater inmeest.Alioquinpropteroperaipsa credite.Amenamendicouobis.quiaqui creditinme:operaquaeegofacio&et; ipsefacit.etmaiorahorumfaciet: quiaegoadpatre&nbar;uado.Etquodcu&nbar;que abillopetieritisinnominemeo: egofaciamutclarificeturpaterin filio.Siquidpetieritismeinnomine meo:hocfacia&nbar;.XXVIII· Sidiligitisme:preceptamea custodite.&Et;egorogabopatre&nbar;: etaliu&nbar;aduocatu&nbar;dabituobis. utuobiscu&nbar;sitin&ecaud;ternu&nbar;:spmueri‐ tatisque&nbar;hicmundusnonpotestac‐ cipere.quianonuideteu&nbar;.neccognoscit eum. Secundum Uosautemnostisillu&nbar;.quiauobiscum manet&et;uobiscu&nbar;est.Nonrelinquam uosorphanos:uenioaduos.Ad‐ hucmodicu&nbar;&et;hicmundusme ia&nbar;nonuidet.Uosautemuidebitisme: quiaegouiuo&et;uosuiuetis.In illadiecognoscetisuosquiaegoin patremeo.&et;uosinme:etegoinuobis. Quiauditpreceptamea&et;seruat ea:illeestquidiligitme.Qui autemdiligitme:diligeturapatremeo. &Et;egodiliga&nbar;eu&nbar;:&et;manifestabo eimeipsu&nbar;.Aitilliiudas.no&nbar; illescariotha:sedalius.Dn&nbar;equid factu&nbar;est.quianobisincipismanife‐ stareteipsu&nbar;.etnonhuicmundo? Responditihsetdicitei.Siquisdilgit me:sermone&nbar;meumseruauit. &et;patermeusdiligiteu&nbar;.etadeu&nbar;ueni‐ emus.etapudeu&nbar;manemus. Quinondiligitme:sermonesmeosnon seruat.Etsermone&nbar;que&nbar;audistis meusnonest:sedeiusquimemisitpatris. H&ecaud;clocutussumuobisapuduosmane&nbar;s. Paraclitusautemillespsscsque&nbar;mittet paterinnominemeo:illeuosdocebit omnia.etsuggeretuobisquaecu&nbar;quedixero. Pacemrelinquouobis:pace&nbar;mea&nbar;douobis. Nonquomodohicmundusdategodouobis. Nonconturbeturcoruestrum:nequeformidet. Audistisquiadixiuobis:uado&et;uenio aduos.Sidiligeretisme:gauderetis quoniamuadoadpatre&nbar;.quiapatermaior meest.Nuncdixiuobisantequamfiat: utcu&nbar;factu&nbar;fueritcredatis. Ia&nbar;nonmultaloquoruobis.Uenitenim huiusmundiprinceps:&et;inmenonhabet quicquam.Sedutcognoscatmundusquia diligopatre&nbar;:&et;sicutpreceptu&nbar;dedit michipatersicfacio.Surgiteeamushi&nbar;c.
Egosumuitisuera:&et;XXVIIII · patermeusagricultorest.Omnem palmite&nbar;inmenonferente&nbar;fructu&nbar; tolleteu&nbar;pater.&Et;omnemquiferet fructu&nbar;purgabiteu&nbar;:utfructu&nbar; plurimu&nbar;afferat.Ia&nbar;uosmundi estisproptersermone&nbar;que&nbar;locutussu&nbar; uobis.Maneteinme:&et;egoinuobis. Sicutsarmentumnonpotestferre fructu&nbar;absenisimanseritinuite: sic&et;uosnisiinmemanseritis. Egosu&nbar;uitis:&et;uosestissarmenta. Quimanetinme&et;egoinillo: hicaffertfructu&nbar;copiosu&nbar;.quia sinemenichilpotestisfacere. Siquisinmenonmanserit:precisusest sicutsarmentu&nbar;.etmitteturforis. etarescet.etcollige&nbar;teos.etinigne&nbar; mittuntetarde&nbar;t.Simanse‐ ritisinme&et;uerbameainuobis manseri&nbar;t:quodcu&nbar;quepetereuolueritis fietuobis.Inhocclarificatusest patermeus.utfructu&nbar;plurimum afferatis.etefficiaminimei dc&nbar;pli.Sicutdilexitmepater:&et;ego dilexiuos.Maneteindilectione mea:sicut&et;egopreceptapatris seruaui.etmaneoineiusdilectione. H&ecaud;clocutussumuobis.utgaudium meuminuobissit:etgaudiu&nbar;uestrum impleatur.Hocestpreceptu&nbar;meum utdiligatisinuice&nbar;:quadilectione dilexiuos.Maioremha&nbar;chac dilectione&nbar;nemohabet:utanimam sua&nbar;ponatproamicissuis.Uos amicimeiestis:sifeceritisquaeego precipiouobis.Iamnondicouos seruos:quiaseruusnescitquid faciatdnseius.Uosaute&nbar;dixi amicos:quiaomniaquaecu&nbar;queaudiui Iohannem apatremeonotafeciuobis.Non uosmeelegistis.sedegoelegiuos: etordinauiuosuteatis.etfructi‐ ficetis:&et;fructusuestermaneat. Utquodcu&nbar;quepetieritisapatre innominemeo:detuobis. H&ecaud;cmandouobis:utdiligatis inuice&nbar;.Simundusuosodit: scitotequiapriore&nbar;meodiohabuit. Sidehocmundofuissetis:mundus utiquequodsuu&nbar;eratdiligeret.Ueru&nbar; quiadehocmundononestis.sedego elegiuosdemundo:proptereaodit uosmundus.Mementotesermo‐ nisque&nbar;egodixiuobis:nonestseruus maiordnosuo.Simepersecuti sunt:&et;uospersequentur.Sisermone&nbar; meu&nbar;seruauerunt:&et;uestrumserua‐ bunt.Sedh&ecaud;comniafaci‐ untcircauospropternomenmeum. Quianesciunteumqui memisit.Sinonuenissem. etlocutuseisfuissem:peccatu&nbar; nonhaberent.Nuncautemexcusatione&nbar; nonhabentdepeccato.Qui meodit:etpatre&nbar;meumodit: Sioperanonfecisseminillisqu&ecaud; nemoaliusfecit:peccatu&nbar;nonhaberent. Nuncautemuiderunt&et;oderuntme&et; patre&nbar;meum.sedutimpleatursermo quiinlegeeorumscriptusest:quiaodio mehabueruntgratis.Cumergo ueneritparaclitusque&nbar;egomitta&nbar; uobisapatremeo.spmueritatis quiapatremeoprocedit:illetesti‐ moniu&nbar;perhibetdeme.etuos testimoniu&nbar;perhibetis.quiab initiomecumestis.
XXX · Haeclocutussumuobis:utno&nbar; scandalizemini.Extrasynagoga&nbar; feceruntuos.Sedueniethoramea utomnisquiinterfecerituos:arbi‐ treturobsequiumprestaredeo. Sedh&ecaud;cfaciuntuobis:quianonnouerunt patre&nbar;nequeme.H&ecaud;cautemlocutussu&nbar; uobis:utcu&nbar;uenerithoraeorum.re‐ miniscaminiquiaegodixiuobis. H&ecaud;cautemuobisabinitionondixi:quia uobiscu&nbar;era&nbar;.Nuncautemuadoadeum quimemisit:&et;nemodeuobisinterro‐ gatmequouadis.Sedquiah&ecaud;clocutussu&nbar; uobis:tristiciarepleuitcoruestrum. Sedegoueritate&nbar;dicouobis.quoniamexpedit uobisutegouada&nbar;.Sinonabieroego: paraclitusnonuenitaduos.Siau‐ temabiero:mitta&nbar;eu&nbar;aduos.&Et;cu&nbar; adueneritille:arguetmundu&nbar; depeccato:etdeiusticia:etdeiudicio. Depeccatoquidem:quianoncredideruntinme. Deiusticiauero:quiaadpatre&nbar;meum uado.etia&nbar;menonuidebitis. Deiudicioautem:quiaprincepshuius mundiiudicatusest.Adhuc multahabeouobisdicere:sednonpo‐ testisillamodoportare.Cumenim ueneritillespsueritatis:docebit uosinomniueritate.Noneni&nbar; loqueturasemetipso:sedqu&ecaud;cu&nbar;que audieritloquetur:&et;qu&ecaud;uenturasunt annunciabituobis.Illemeclari‐ ficabit.quiademeoaccipiet:&et;an‐ nunciabituobis.Omniaqu&ecaud;cu&nbar;que habetpatermeasunt.Propterea dixi.quiademeoaccipiet:&et;an‐ nunciabituobis.Eccemodicu&nbar; &et;ia&nbar;nonuidebitisme:etiterum modicu&nbar;&et;uidebitisme:quoniamua‐ doadpatre&nbar;.Dixeruntergodc&nbar;plieius adinuice&nbar;.Quidesthocquoddicitnobis modicu&nbar;&et;nonuidebitisme:&et; Secundum iterummodicu&nbar;&et;uidebitisme:&et;quia aituadoadpatre&nbar;meum?Diceba&nbar;tergo. quidesthocquoddicitmodicu&nbar;?Nescimus quidloquitur.&Et;cognouitihsquiai&nbar;ci‐ pieba&nbar;teu&nbar;interrogare:&et;dixitadeos. Dehocqueritisadinuice&nbar;quiadiximo‐ dicu&nbar;&et;nonuidebitisme.&et;iterum modicu&nbar;etuidebitisme.Amenamen dicouobis.quoniamflebitis&et;lugebitis: mundusautemgaudebit.Uostrista‐ bimini:sedtristiciauestraingaudiu&nbar; ueniet.Muliercu&nbar;parittri‐ sticia&nbar;habetquiauenitdieseius.Cu&nbar;autem peperitpueru&nbar;:iamnonmeminittri‐ sticiaeproptergaudiu&nbar;quianatusesthomo inhu&nbar;cmundu&nbar;.&Et;uosnuncquidem tristicia&nbar;habetis.Iterumautem uidebouos:&et;gaudebitcoruestrum. etgaudiu&nbar;uestrumnemotolletauobis. &Et;inilladiemenoninterrogabitisquicquam. Amenamendicouobis.quoniamsiquidpetieritis apatreinnominemeo:dabituobis. Usquemodono&nbar;petistisquicquaminnominemeo. Petiteetaccipietis:utgaudiu&nbar; uestrumsitimpletum.H&ecaud;cinpro‐ uerbiislocutussumuobis:sedueniet horacu&nbar;ia&nbar;no&nbar;inprouerbiisloquar uobis:sedpalamdepatremani‐ festabouobis.Inilladieinnomine meopetitis:&et;nondicouobisquiaro‐ gabopatre&nbar;.Ipseenimpateramat uos:quiauosmeamatis&et;credi‐ tisquiaegoadoexiui.Exiui apatre:&et;ueniinhuncmundum. Iterumrelinquohuncmundu&nbar;:&et;uado adpatre&nbar;meum.Dicunteidc&nbar;plieius. Eccenuncpala&nbar;loqueris:&et;prouerbiu&nbar; nullu&nbar;dicis.Nuncergoscimusquiaomnia nosti:nonopusesttibiutaliquiste interroget.Sedcredimusquiaadeo existi.Responditeisihs.Modo creditis?Ecceuenithora.etia&nbar; uenit:utdispergaminiunusquisquein sua&nbar;regione&nbar;.&et;mesolu&nbar;relinquatis. &et;nonsu&nbar;solus:quiapatermecumest. H&ecaud;clocutussumuobis:utinmepace&nbar; habeatis.Inhocautemmundotri‐ bulationem&et;pressura&nbar;habebitis: sedgaudetequoniamegouicimundu&nbar;.
Haeclocutusestihs:XXXI eteleuauitoculossuosinc&ecaud;lu&nbar;:et dixit.Pater.uenithora.clarifica filiu&nbar;tuu&nbar;:utfiliustuusclarificet te.sicutdedistieipotestate&nbar;omnis carnis:utomnequoddedistiei.det illisuita&nbar;&ecaud;terna&nbar;.H&ecaud;cestautemuita &ecaud;terna:utcognoscanttesolum uerumdm.etque&nbar;misistiihmxpm. quemegoclarificauisuperterram. opusconsummauiquoddedistimichiut facere&nbar;.&Et;nuncclarificametupater apudtemetipsu&nbar;claritatequam habuipriusquammundusessetapudte. Manifestauinomentuu&nbar;omnibusquos dedistimichidemundo.Tuierant etmichieosdedisti.etsermone&nbar;tuu&nbar; seruauerunt.&Et;nunccognouiquia omniaquecu&nbar;quededistimichiabstesunt. quiauerbaqu&ecaud;dedistimichidedieis. etipsiacceperunteaetcognouerunt quiaateuereexiui.etcrediderunt quiatumemisisti.&Et;egoproeis rogononpromundo.Hocrogo: sedprohisquostumichidedisti.quiatuisunt. &Et;meaomniatuasunt:ettuameasunt. Etclarificatussumineis:&et;iam nonsu&nbar;inhocmundo.Ethiin mundosunt:&et;egoadteuenio:&et; ia&nbar;nonsuminhocmundo.XXXII· Patersc&nbar;eseruaeosinnomine Iohannem tuo.Cu&nbar;essemcu&nbar;eis.egoseruaba&nbar; eosinnominetuo.quosdedistimichi custodiui.&Et;nemoexhisperitnisi filiusperditionisutscripturaimpleatur. Nuncautemadteuenio&et;h&ecaud;cloquor inhocmundo:uthabea&nbar;tgau‐ diummeumimpletu&nbar;.insemetipsis. Egodedieissermonemtuu&nbar;.et munduseosodiohabuit.quianon suntdehocmundo.No&nbar;rogout tollaseosdemundo.sedutserues eosamalodehocmundo.sci‐ ficaeosinueritate:sermotuus ueritasest.Sicutmemisistiinhu&nbar;c mundum:&et;egomisieosinhunc mundum.etproeisscificomeipsu&nbar;. &et;sintipsiscificatiinueritate. Nonprohisaute&nbar;tantu&nbar;rogo:sedet prohisquicrediturisuntperuerba eoruminme.utomnesunumsint sicuttupaterinme&et;egointe. utipsiinnobissint.utmundus credatquiatumemisisti.etego claritatemquamdedistimichidedieis utsintunumsicutsumusnos unu&nbar;.&et;egoineisettuinme: utsintperfectiinunu&nbar;.etcognos‐ catmundusquiatumemisisti.&et; dilexistiillos:sicutmedilexisti. Paterquosdedistimichiuoloutubiego sumillisintmecu&nbar;.utuideant claritatemmea&nbar;quamdedistimichi.quia dilexistimeantemundiconstitu‐ tione&nbar;.Pateriustemunduste noncognouit:egoautemtecognoui. Ethicognoueruntquiatume misisti.&et;notu&nbar;eisfecinomen tuu&nbar;.etnota&nbar;facia&nbar;dilectione&nbar; quadilexistimeineis.sicetego inipsis.
XXXIII · Haeccumdixissetihs:exiuitcu&nbar; dc&nbar;plissuistranstorrente&nbar;fluminis cedro&nbar;.ubieratortusi&nbar;quemintroiuit ipseetdc&nbar;plieius.Sciebataute&nbar;&et; iudasquieu&nbar;tradituruseratipsu&nbar;locu&nbar;. quiafrequenterihsconueniebatibicum dc&nbar;plissuis.Iudasergoacceptacohor‐ teaprincipibussacerdotu&nbar;&et;phariseis ministros:uenitilluccu&nbar;lanternis etfaculis&et;armis.ihsautemsciens omniaquaeuenturaerantsupereum: exiit&et;aitillis.Que&nbar;queritis? Responderuntei.ihmnazarenu&nbar;.Dicit eisihs.Egosum.Stabatautem&et; iudasquitradituruserateumcu&nbar; ipsis.Utergodixitillisegosu&nbar;:abierunt retrorsum.etcecideruntinterram. Iterumihseosinterrogauit.Quem queritis?Illiautemdixerunt.ihm nazarenu&nbar;.Responditihs.Dixi uobis:quiaegosum.Siergomequeritis: siniteeosire.Utimpleaturser‐ moque&nbar;dixit.Quiaquosdedistimichi: nonperdidiexeisque&nbar;quam.Simonigitur petrushabensgladiumeduxit eu&nbar;.etpercussitseruumprincipis sacerdotum.etabsciditeiusauri‐ culamdextra&nbar;.Eratautemnomen seruomalchus.Dixitergoihspetro. Mittegladiu&nbar;inuagina&nbar;suam. Calicemquemdeditmichipater. nonuisutbibamillum? Cohorsigitur&et;tribunus&et;ministri iudeorumcomprehenderuntihm:et ligauerunteu&nbar;.&Et;adduxerunt adanna&nbar;primum:erateni&nbar;socer caiph&ecaud;:quieratpontifexanni illius.Eratautemcaiphasquiconsiliu&nbar; dediteis.quiaexpeditunum hominemmoripropopulo. Secundum SequebaturautemsimonPetrus ihm:etaliusdc&nbar;pls.Discipulusautem illenotuseratprincipisacerdotu&nbar;. etsimulintroiuitcumihu inatriu&nbar;pontificis.Petrusuero stabatadianuamforis. Exiitergodc&nbar;plsillealiusquierat notuspontifici:&et;dixithostiari&ecaud;. &Et;introduxitPetru&nbar;.Dicitergo petroillaancillahostiaria. Nu&nbar;quid&et;tuexdc&nbar;pliseshominis huius?Aitilli.No&nbar;sum.Sta‐ bantautemserui&et;ministriad prunasquiafriguserat.etcalefacie‐ ba&nbar;t.Eratautemcu&nbar;eis&et;Petrus stans&et;calefacie&nbar;sse.Princeps ergosacerdotu&nbar;interrogauitihmde discipuliseius&et;dedoctrinaeius. Responditeiihs.Egopala&nbar;locutus summundo:egosemperdocuii&nbar; synagoga&et;intemploquoomnes iudeiconueniunt:&et;i&nbar;occulto locutussumnichil.Quidme interrogas?Interrogaeosqui audierunt:quidlocutussu&nbar;illis. Eccehisciunt:qu&ecaud;dixeri&nbar;ego. H&ecaud;cautemcu&nbar;dixisset:unusde astantibusexministrisdedit palmamihudice&nbar;s.Sicrespondes pontifici?Responditeiihs. Simalelocutussum:testimoniu&nbar; perhibedemalo.Siaute&nbar;bene. quidmecedis?Etmisiteu&nbar; annasuinctum:adcaiphan pontifice&nbar;.Eratautemsimon petrusstans&et;calefaciensse. Dixeruntergoei.Nu&nbar;quid&et;tuexdc&nbar;plis eiuses?&Et;illenegauitetdixit. No&nbar;sum.Diciteiunusexseruis pontificiscognatuseiuscuiusabscidit petrusauricula&nbar;.Nonneegote uidiinortocumillo?Iterumergo petrusnegauiteis.&Et;statimgallus cantauit.Adducuntigiturihm adcaipha&nbar;&et;adpilatu&nbar;i&nbar;pretoriu&nbar;. Erataute&nbar;mane.Etipsinon introieruntinpretoriumneconta‐ minarentur&et;manducare&nbar;tpascha. Exiitergopilatusadeosforas:&et;dixit. Qua&nbar;accusatione&nbar;fertisdehoc homine?Responderuntiudei:&et;dixerunt ei.Sinonessethicmalefactor: nonutiquetibitradidissemuseu&nbar;.Dixit ergoeispilatus.Accipiteeu&nbar;uos: &et;secundumlege&nbar;uestramiudicate. Dixeruntergoiudei.Nobisnonlicet que&nbar;qua&nbar;occidere.Utsermoihu implereturque&nbar;dixit.significans quamorteessetmoriturus.Intro‐ iuitergoiterumi&nbar;pretoriopilatus. &et;uocauitadseihm:&et;dixit illi.Tuesrexiudeorum?Et responditeiihs.Atehocdicis. analiitibidixeruntdeme?Res‐ ponditpilatus.Nu&nbar;quidegoiudeus sum?Genstua&et;principes sacerdotu&nbar;tradiderunttemichi.Quid fecisti?Responditeisihs.Reg‐ nummeumnonestdehocmundo. Sidehocmundoessetregnu&nbar;meum: ministrimeiutiquecertarent. utnontradereriudeis.Nuncautem regnu&nbar;meumnonesthinc.Dixit itaquepilatus.Ergorexestu? Responditihs.Tudicis:quiarexsu&nbar; ego.Adhocnatussum&et;ad hocueniinhuncmundu&nbar;:ut testimoniu&nbar;perhibea&nbar;ueritati. Omnisquideueritateest:audit uoce&nbar;mea&nbar;.Diciteipilatus.Quidest Iohannem ueritas?&Et;cu&nbar;hocdixisset:iterum exiuitadiudeos.Etdixiteis. Egonulla&nbar;inuenioineocausam. Estautemconsuetudouobisutunu&nbar; dimitta&nbar;i&nbar;pascha.Uultisergodimitta&nbar; uobisregemiudeorum?Exclama‐ ueruntergoomnes.No&nbar;ihm:sedbarabban. Eratautembarabbaslatro.
Tuncergo apprehenditpilatusihm&et;flagella‐ uiteu&nbar;:&et;militesornata&nbar;corona&nbar; despinisposueruntsupercaputeius. &et;ueste&nbar;purpurea&nbar;induerunteum. etuenieba&nbar;tadillu&nbar;dicentes.Aue rexiudeorum.&Et;daba&nbar;teipalmas i&nbar;facie&nbar;.Exiuititerumpilatus foras.etdiciteis.Ecceadducoillu&nbar; uobisforas:utcognoscatisquiain eocausamnoninuenio.Exiit ergoihsforashabensspinea&nbar;coro‐ na&nbar;.&et;purpureu&nbar;uestimentum: &et;dixiteis.Eccehomo.Cumergo uidissenteu&nbar;principessacerdotu&nbar; &et;ministri:exclamaueruntdi‐ centes.Crucifigeeu&nbar;crucifige. Diciteispilatus.Accipiteeum uos:&et;crucifigite.Egoeni&nbar; noninuenioineumcausa&nbar;. Responderuntiudei.Noslege&nbar;ha‐ bemus.&et;secundumlege&nbar;habetmori: quifiliu&nbar;disefecit.Cumergoaudis‐ setpilatushuncsermone&nbar;:magis timuit.&Et;introiuititerumin pretorium:&et;dicitadihm.Undeestu? ihsautemresponsumnondeditei. Dicitergoeipilatus.Michinonloqueris? Nescisquiapotestate&nbar;habeocrucifi‐ gerete:&et;potestate&nbar;habeodi‐ mittendite?Responditeiihs:&et; dixit.no&nbar;haberespotestate&nbar;aduersum meulla&nbar;:nisidatu&nbar;tibiessetdesuper. Proptereaquitradiditmetibi:magnu&nbar;peccatum habet.&Et;exindepilatusquerebatdimittere eum.Iudeiautemclamaba&nbar;tdicentes. Sihuncdimittis:nonesamicuscesaris. Omnisquiserege&nbar;facit:contradicitcesari.Cum audissetergopilatushossermones:produxit forasihm:&et;seditprotribunaliin locoquidiciturlitostratos.hebraiceaute&nbar; gabtha.Eratautempreparatiopasch&ecaud;. horaeratquasisexta.&Et;aitiudeis. Eccerexuester.Atilliclamauerunt. Tollecrucifigeeum.Aitillis pilatus.Rege&nbar;uestrumcrucifiga&nbar;?Res‐ ponderuntprincipessacerdotu&nbar;.No&nbar;habemus rege&nbar;nisicesare&nbar;.Tuncergotradidit eisillum:utcrucifigereturXXXIIII · Susceperuntergoihm:&et;baiulans sibicruce&nbar;.peruenitinlocu&nbar;quiappellatur caluarie.quoddiciturhebreicegolgotha: ubieu&nbar;crucifixerunt.Etcumeo aliosduoshinc&et;inde:medium autemihm.Scripsitautem&et;titulu&nbar; pilatus:&et;posuitsupracruce&nbar;.Erat autemscriptu&nbar;.ihsnazarenusrexiudeorum: Huncergotitulu&nbar;multilegeruntiudeorum: quiapropeciuitate&nbar;eratlocusubicruci‐ fixusestihs.&Et;eratscriptumhebre‐ ice&et;grece&et;latine.Dicebantergo pilato:principesiudeorum.Noliscribere rexiudeorum:sedquiailledixit:rex su&nbar;iudeorum.Responditpilatus.Quod scripsi:scripsi.Militesergocum crucifixissentihm:acceperuntuesti‐ mentaeius.&et;feceruntquatuorpartes: unicuiquemilitiparte&nbar;.Detunica aute&nbar;quiadesuperioripartenonconsutilis. sedpertotu&nbar;textibilisfuit:dixerunt adalterutru&nbar;.Nonscindamusea&nbar;:sed sortiamurdeillacuiussit.Utscriptura impleatur.Diuiseruntuestimentameasibi: Secundum &et;superueste&nbar;mea&nbar;miseruntsorte&nbar;.Et militesquidemh&ecaud;cfecerunt.Stabat autemiuxtacruce&nbar;ihumatereiuset sorormatriseiusmariacleophe.&et; mariaiacobi.etmariamagdalene. Cumuidissetautemihsmatremsua&nbar;et dc&nbar;plmastante&nbar;que&nbar;diligebat.XXXV · Aitmatrisu&ecaud;.Mulier:eccefilius tuus.Deindedicitdc&nbar;plo.Eccemater tua.&Et;exillahora:accepitilla&nbar; dc&nbar;plsille.Posteasciensihsquoniam omniaconsummatasunt:utscripturaimpl‐ ereturait.SitioUasergopositu&nbar;erat acetoplenu&nbar;.Hysopoadmisce&nbar;tes spongia&nbar;ergoplena&nbar;acetocumfelle permixtumcomponentesobtulerunt orieiusCumergoaccepissetihs acetum:dixit.Consummatu&nbar;est. &Et;inclinatocapite:tradiditspm. Iudeiautemquoniamparasceueerat.ne manerenti&nbar;crucecorpora:erat eni&nbar;magnusdiesillesabbati:rogauerunt pilatu&nbar;utfrangerentureorumcrura. &et;tollerentur.Ueneruntergomilites: &et;illiusquidemprimifregeruntcrura. etalteriussimiliter:quisimulcruci‐ fixiera&nbar;tcu&nbar;eo.Adihmautemcu&nbar; uenissent.utuiderunteu&nbar;mortuu&nbar;. nonfregerunteiuscrura.sedunusexmi‐ litibuslancealatuseiusperfodit.&Et; continuoexiuitsanguis&et;aqua. &Et;quiuidit.testimoniumperhibuit: &et;ueru&nbar;esttestimoniumeius. Etillescitquiaueredicit:ut&et; uoscredatis.Factasuntenimh&ecaud;c: utscripturaimpleatur.Ossuu&nbar; nonconfringetisabeo.&Et;iteru&nbar;alia scripturadicit.Uidebuntinque&nbar; compunxerunt.Posth&ecaud;caute&nbar; rogauitpilatumiosephab arimathia.quietipsefuitdc&nbar;plsihu. occulteautemproptermetu&nbar;iudeorum:ut tolleretcorpusihu.&Et;permisitpilatus. Ueneruntergo:&et;tulerunteu&nbar;.Uenitautem &et;nicodemusquiueneratadihmnocte primum.ferensmixtura&nbar;mirr&ecaud;&et; alo&ecaud;:quasilibrascentu&nbar;.Ac‐ ceperuntergocorpusihu:&et;ligauerunt eumlinteiscumaromatibus:sicut estconsuetudoiudeissepelire.Fuit auteminlocoubicrucifixusestortus: &et;inortomonumentu&nbar;nouu&nbar;:in quonondu&nbar;quisquamposituserat.Ibiergo propterparasceueniudeorumquiaiuxta eratmonumentum:posueruntihm.
Posteraautemdiesabbatiuenit mariamagdalenecumadhucte‐ nebr&ecaud;essentadmonumentu&nbar;:et uidetlapide&nbar;sublatu&nbar;amonu‐ mento.Cucurritergo.etuenit adsimone&nbar;petru&nbar;.&et;aliu&nbar;dc&nbar;plm que&nbar;amabatihs:&et;diciteis. Tuleruntdnmdemonumento:&et;nes‐ cimusubiposuerunteu&nbar;.Exiuitergo petrus.&et;illealiusdc&nbar;pls:&et;uenerunt admonumentu&nbar;.Currebantautem duosimul:sedillealiusdc&nbar;plspre‐ cucurritcitiuspetro:&et;uenit prioradmonumentu&nbar;.Etcu&nbar;se inclinasset&et;prospexisset:uidit linteaminaposita.nontamenintro‐ iuit.Uenitergosimonpetrus sequenseu&nbar;:&et;introiuitinmonu‐ mentu&nbar;.&et;uiditlinteaminapo‐ sita.&et;sudariu&nbar;quoderatsupra caputeius.noncu&nbar;linteaminibus positu&nbar;.sedseparati&nbar;inuolutu&nbar;: i&nbar;unu&nbar;locu&nbar;.Tuncergointroiuit&et; aliusdc&nbar;plsquiueneratpriorad monumentum:&et;uidit&et;credidit. Iohannem Nondu&nbar;enimsciebatscriptura&nbar;:quia oporteteu&nbar;amortuisresurgere. Abieruntergoapudsedc&nbar;pli.Maria autemstabatadmonumentu&nbar;plorans. Utergofleret:inclinauitse&et;pros‐ pexiti&nbar;monumentu&nbar;:&et;uiditduos angelosinalbissedentes.unu&nbar; adcaput&et;unu&nbar;adpedes:ubi positu&nbar;eratcorpusihu.Etdicunt ei.Mulierquidploras?Diciteis. Quoniamtuleruntdnmmeum:&et;nescio ubiposuerunteu&nbar;.H&ecaud;ccu&nbar;dixis‐ set:conuersaestretrorsum.&et;uidit ihmstante&nbar;:&et;nonsciebatquiaihs est.Diciteiihs.Mulierquidploras? autque&nbar;queris?Atillaexisti‐ mansquiaortulanusest:dicitei.Dn&nbar;e situsustulistieum:dicmichiubi posuistiillu&nbar;.etegoeumtolla&nbar;. Diciteiihs.Maria?Conuersa illa:diciteihebreice:Rabboni? Quodinterpretaturmagister.Diciteiihs. Nolimetangere.nondu&nbar;enimascendi adpatre&nbar;meum&et;adpatre&nbar; uestrum:&et;addmmeum.etaddm uestrum.Uenitmariamagda‐ leneannunciansdc&nbar;plis.quia uiditdnm:&et;quiah&ecaud;cdixit. &et;manifestauiteis.Cumergo seroessetdieillounasabbatorum. &et;ianu&ecaud;essentclaus&ecaud;ubiera&nbar;t dc&nbar;plicongregatiproptermetu&nbar;iu‐ deorum:uenitihsetstetitin medio:&et;aiteis.Paxuobiscu&nbar;. &Et;hoccumdixisset:ostendit eismanus&et;latussuu&nbar;.Gauisi suntitaquedc&nbar;pli:uisodno. Aitillisiterum.Paxuobiscum. Sicutmisitmepater:&et;egomitta&nbar; uos.H&ecaud;ccu&nbar;dixisset:insuf‐ flauit&et;aitillis.Accipitespm scm.Quorumremiseritispeccata: remittuntureis.&et;quorumretinueritis: detentasunt.Thomasautemunusde .xii.quidiciturdidimus:noneratcu&nbar;illis quandouenitihs.Dixeruntergoeic&ecaud;teri dc&nbar;pli.Uidimusdnm.Illeautem dixiteis.Nisiuideroi&nbar;manibuseius figura&nbar;clauorum.etmiserodigitu&nbar; meumi&nbar;locu&nbar;clauorum.etmittam manu&nbar;mea&nbar;i&nbar;latuseius:noncreda&nbar;. Postdiesautemocto.iterumerant dc&nbar;plisimul:&et;thomascu&nbar;eis. Uenitihsianuisclausis:&et;stetit i&nbar;medio&et;dixit.Paxuobiscu&nbar;.De‐ indeaitthom&ecaud;.Inferdigitu&nbar; tuu&nbar;huc:&et;uidemanusmeas. etaffermanu&nbar;tua&nbar;.etmitte i&nbar;lateremeo:&et;noliesseincredulus sedfidelis.Responditthomas:&et; dixitei.Tuesdnsmeus:&et;dsmeus. Aiteiihs.Quiauidistime:cre‐ didisti.Beatiquinonuiderunt:&et;cre‐ diderunt.Multaquidem&et;alia signafecitihsi&nbar;conspectudc&nbar;plorum suorum:qu&ecaud;nonsuntscriptai&nbar;libro hoc.H&ecaud;cautemscriptasunt: utcredatisquiaihsxpsipseest filiusdi.etutcredentesuita&nbar; habeatisinnomineeius.
Postea manifestauitseiterumihs dc&nbar;plissuisadmaretiberiadis: manifestauitautemsesic.Era&nbar;t autemparitersimonpetrus&et;thomas quidiciturdidimus.&et;nathanaelqui eratachanaangalilee.&et;filii zebedei:&et;aliiexdc&nbar;pliseiusduo. Diciteissimonpetrus.Uadopiscari. Dicuntei.Uenimus&et;nostecu&nbar;. &Et;exierunt&et;ascenderuntinnaue&nbar;: Iohannem etillanoctenichilc&ecaud;perunt.Mane autemfacto.stetitihsinlittore: nontamencognoueruntdc&nbar;pliquiaihsest. Dicitergoeisihs.Puerinu&nbar;quidpul‐ mentariu&nbar;habetis?Responderuntei. No&nbar;.Diciteis.Mittiteindextera&nbar; parte&nbar;nauigiiretia:&et;inuenietis. Miseruntergoretia:&et;no&nbar;ualeba&nbar;ttra‐ hereeaamultitudinepisciu&nbar;. Dixitergoilledc&nbar;plsque&nbar;diligebat ihs:petro.dnsest.Cu&nbar;audisset aute&nbar;simonpetrusquoniamdnsest: tunicasuccinxitse.Erateni&nbar; nudus.&Et;misitsei&nbar;mare.Illialii dc&nbar;plinauigauerunt.noneni&nbar;longe erantaterra.sedquasiacubitis ducentistrahentesretiapisciu&nbar;. Utergodescenderunti&nbar;terra&nbar;:uiderunt carbonesincensos.etpiscem superpositu&nbar;.etpane&nbar;.Diciteisihs. Affertedepiscibusquosnuncc&ecaud;pistis. Tuncascenditsimonpetrus.ettraxit retiaadterra&nbar;:plenapiscibusmag‐ niscentu&nbar;quinquagintatribus.Et cumtantiessent:nonestscissumrete. Diciteisihs.Uenite.prandete. Nemoautemaususestdiscumbentiu&nbar; interrogareeu&nbar;:tuquises:scien‐ tesquiaipseestdns.Tuncihs accepitpane&nbar;.&et;dediteis:&et; pisce&nbar;similiter.Hocia&nbar;tercio manifestauitseihsdc&nbar;plissuis: cu&nbar;resurrexissetamortuis. Cumergoprandissent.aitihssimoni petro.Simonbarionadiligis me?Dicitei.Etia&nbar;dn&nbar;e.Tu scis:quiaamote.Dicitilli.Pas‐ ceouesmeas.Aitillisecundo. Simonbarionadiligisme?Dicitei. Itadn&nbar;e.tuscis:quiaamote. Aitilli.Pasceouesmeas. Diciteitercio.Simonbariona amasme?ContristatusestPetrus quiadixiteitercioamasme:&et;aitei. Dn&nbar;eomnianosti:tuscisquiaamo te.Dicitei.Pasceouesmeas. Amenamendicotibi.cu&nbar;essesiuuenior precingebaste.&et;ibasquouolebas. Cumautemsenueris:extendismanus tuas.&et;aliusteprecinget.etducet tequotunonuis.Hocautemdixit: significansquamorteclarificaturus essetdm.&Et;hocdicto:aitilli. Sequereme.Conuersuspetrus:uidit illu&nbar;dc&nbar;plmsequente&nbar;que&nbar;dilige‐ batihs:qui&et;recubuiti&nbar;c&ecaud;na superpectuseius.&et;dixerat.domine quisestquitradette?Huncergocu&nbar; uidissetpetrus:dicitadihm. Dn&nbar;e.hicautemquid?Diciteiihs. Sicuoloeu&nbar;permanere:donec uenio.Quidadte?Tumese‐ quere.Exiitergohicsermoapud fratres:quiadc&nbar;plsillenonmorietur. Nondixitilliautemihsquianonmori‐ etur:sedsicuoloeu&nbar;remanere donecuenio.Quidadte?Tu mesequere.Hicestdc&nbar;plsqui testimoniumperhibetdehis: qui&et;scripsith&ecaud;c:&et;scimus quiaueru&nbar;esttestimoniumeius. Suntautem&et;aliamultaquide&nbar; qu&ecaud;fecitihs:qu&ecaud;siscriba&nbar;tur persingula.necipsumarbi‐ trormundumcapereeosqui scribendisuntlibros.AMEN;
EXPLICITEUANGELIUMIOH&nbar;IS.